గుర్తింపు (Identity)

భారతీయ పౌల్ట్రీ ఫీడ్ ప్రమాణం (BIS IS 1374:2024) అనేది భారతదేశంలో కాంపౌండ్ పౌల్ట్రీ దాణా కూర్పు, ప్రాసెసింగ్, పోషక విలువలు మరియు భద్రతను నియంత్రించే ఒక చట్టబద్ధమైన ఫీడ్ ప్రమాణం.

సంక్షిప్త అవలోకనం (Overview)

BIS ఫుడ్ అండ్ అగ్రికల్చర్ డివిజన్ కౌన్సిల్ పరిధిలోని లైవ్‌స్టాక్ ఫీడ్స్ అండ్ ఎక్విప్‌మెంట్ సిస్టమ్స్ సెక్షనల్ కమిటీ రూపొందించిన IS 1374:2024, లేయర్ మరియు బ్రాయిలర్ ఫీడ్‌లకు తప్పనిసరి పోషక, భౌతిక మరియు రసాయన పరిమితులను నిర్దేశిస్తుంది. ఇది ఫంగల్ మైకోటాక్సిన్లు, ముడి కల్తీ పదార్థాలు మరియు పోషకాహార లోపాల నుండి రక్షణ కల్పించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది.

నిర్మిత సమాచారం (Structured Facts)

వర్గీకరణ (Classification)

చట్టబద్ధమైన ప్రమాణాలు & నిబంధనలు

ఉద్దేశ్యం (Purpose)

కమర్షియల్ పౌల్ట్రీ దాణా కూర్పు, ప్రాసెసింగ్ మరియు భద్రతను నిర్దేశించడం, తద్వారా పక్షుల సరైన ఎదుగుదలను నిర్ధారించడం మరియు అఫ్లాటాక్సికోసిస్ (Aflatoxicosis) వంటి ఫీడ్ సంబంధిత వ్యాధులను నివారించడం.

పరిధి & వర్తింపు (Scope & Applicability)

కమర్షియల్ పౌల్ట్రీ ఫీడ్‌లకు వర్తిస్తుంది; ఇది ఫార్ములేషన్లను నిర్దిష్ట బ్రాయిలర్ దశలు (ప్రీ-స్టార్టర్ (Pre-Starter), స్టార్టర్, ఫినిషర్) మరియు లేయర్ దశలుగా (చిక్, గ్రోవర్, ఫేజ్ I, ఫేజ్ II) విభజిస్తుంది.

నియంత్రణ అవసరాలు (Regulatory Requirements)

కమర్షియల్ పౌల్ట్రీ ఫీడ్‌ను పెల్లెట్లు, క్రంబ్స్ లేదా పొడి మాష్ రూపంలో ప్రాసెస్ చేయాలి. ఫీడ్‌లలో ఎటువంటి ముక్కిపోయిన వాసన, బూజు వాసన, ముడి కల్తీ పదార్థాలు, ఫంగల్ మైకోటాక్సిన్లు మరియు కీటకాల బెడద ఉండకూడదు. అమైనో ఆమ్లాలు (లైసిన్ (Lysine)/మిథియోనైన్ (Methionine)) కలపడం మరియు ఖనిజాలు/విటమిన్ల సాంద్రతలను తప్పనిసరిగా ధృవీకరించుకోవాలి.

కంప్లయన్స్ ప్రమాణాలు (Compliance Criteria)

వాతావరణంలోని తేమ చేరకుండా ఉండేలా రూపొందించిన శుభ్రమైన, పొడిగా ఉండే సాధారణ లేదా పాలిథిన్ లైనింగ్ గల జనపనార సంచులు, లేదా లామినేటెడ్ కాగితపు సంచులలో ఫీడ్‌ను ప్యాక్ చేయాలి. ప్రభుత్వ సేకరణ మరియు కమర్షియల్ సరఫరా కాంట్రాక్టులకు ఇది తప్పనిసరి.

మానిటరింగ్ & తనిఖీ (Monitoring & Inspection)

సాధారణ నిఘా ఆడిట్‌లు మరియు NABL గుర్తింపు పొందిన లేబొరేటరీ పరీక్షల ద్వారా నిబంధనల అమలును తనిఖీ చేస్తారు.

డాక్యుమెంటేషన్ & రికార్డుల నిర్వహణ (Documentation & Record Keeping)

ఫీడ్ సంచులపై ఉత్పత్తి పేరు, పశువు/పక్షి వర్గం, ముడి ప్రోటీన్ (Crude Protein), పీచు పదార్థం, కొవ్వు, తేమ శాతం (Moisture Content), అఫ్లాటాక్సిన్ B1 స్థాయి, తయారీ తేదీ, బ్యాచ్ నంబర్ మరియు లైసెన్స్ వివరాలు స్పష్టంగా ఉండాలి.

జరిమానాలు / కంప్లయన్స్ లోపం (Penalties / Non-Compliance)

ఫంగల్ మైకోటాక్సిన్లు అధికంగా ఉంటే ఫీడ్‌ను రద్దు చేయడం లేదా పక్షుల మరణాలకు దారితీస్తుంది. నిబంధనలు పాటించకపోతే సేకరణ కాంట్రాక్టులను కోల్పోవాల్సి వస్తుంది.

పరిమాణాత్మక డేటా (Quantitative Data)

• గరిష్ఠ అనుమతించదగిన పరిమితులు (Maximum Permissible Limits): గరిష్ట తేమ శాతం (Moisture Content): 11.0% (అన్ని దశలకు). గరిష్ట అఫ్లాటాక్సిన్ B1: 20 ppb (అన్ని దశలకు).
• కంప్లయన్స్ థ్రెషోల్డ్స్ (Compliance Thresholds): లేయర్ చిక్ ఫీడ్ (0-8 వారాలు) (Layer Chick (0-8 Wks)): కనీసం 2800 kcal/kg ఎనర్జీ, కనీసం 20.0% ముడి ప్రోటీన్ (Crude Protein) (CP), కనీసం 1.0% Ca, కనీసం 0.70% మొత్తం P, కనీసం 0.45% లభ్యమయ్యే P. లేయర్ గ్రోవర్ ఫీడ్ (9-20 వారాలు) (Layer Grower (9-20 Wks)): కనీసం 2500 kcal/kg ఎనర్జీ, కనీసం 16.0% CP, కనీసం 1.0% Ca, కనీసం 0.65% మొత్తం P, కనీసం 0.40% లభ్యమయ్యే P. లేయర్ ఫేజ్ I ఫీడ్ (Layer Phase I) (21-45 వారాలు): కనీసం 2600 kcal/kg ఎనర్జీ, కనీసం 18.0% CP, కనీసం 3.0% Ca, కనీసం 0.65% మొత్తం P, కనీసం 0.40% లభ్యమయ్యే P. లేయర్ ఫేజ్ II ఫీడ్ (Layer Phase II) (46-72 వారాలు): కనీసం 2400 kcal/kg ఎనర్జీ, కనీసం 16.0% CP, కనీసం 3.5% Ca, కనీసం 0.65% మొత్తం P, కనీసం 0.40% లభ్యమయ్యే P. బ్రాయిలర్ ప్రీ-స్టార్టర్ ఫీడ్ (Broiler Pre-Starter) (1-7 రోజులు): కనీసం 3000 kcal/kg ఎనర్జీ, కనీసం 23.0% CP, కనీసం 1.0% Ca, కనీసం 0.45% లభ్యమయ్యే P. బ్రాయిలర్ స్టార్టర్ ఫీడ్ (Broiler Starter) (8-21 రోజులు): కనీసం 3100 kcal/kg ఎనర్జీ, కనీసం 22.0% CP, కనీసం 1.0% Ca, కనీసం 0.45% లభ్యమయ్యే P. బ్రాయిలర్ ఫినిషర్ ఫీడ్ (Broiler Finisher) (22 రోజులు+): కనీసం 3200 kcal/kg ఎనర్జీ, కనీసం 20.0% CP, కనీసం 1.0% Ca, కనీసం 0.45% లభ్యమయ్యే P.
• యూనిట్ (Unit): శాతం (%), kcal/kg, ppb.

సంబంధాలు (Relationships)

• వ్యాధులు (Diseases): అఫ్లాటాక్సికోసిస్ (Aflatoxicosis)
• మందులు (Medicines): DL-మిథియోనైన్ (DL-Methionine), కాల్సైట్ పౌడర్ (Calcite Powder)
• నియంత్రణ సంస్థలు (Regulatory Authorities): బ్యూరో ఆఫ్ ఇండియన్ స్టాండర్డ్స్ (BIS)