ಗುರುತು (Identity)

ಕೋಳಿ ಆಹಾರಗಳ ಭಾರತೀಯ ಗುಣಮಟ್ಟ (BIS IS 1374:2024) ಭಾರತದಲ್ಲಿನ ಮಿಶ್ರ ಕೋಳಿ ಆಹಾರಗಳ (compound poultry rations) ಸಂಯೋಜನೆ, ಸಂಸ್ಕರಣೆ, ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ನಿಯತಾಂಕಗಳು ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಒಂದು ಶಾಸನಬದ್ಧ ಆಹಾರ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮಾನದಂಡವಾಗಿದೆ.

ಅವಲೋಕನ (Overview)

BIS ನ ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ವಿಭಾಗ ಮಂಡಳಿಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿರುವ ಜಾನುವಾರು ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಸಲಕರಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ವಿಭಾಗೀಯ ಸಮಿತಿಯಿಂದ ರೂಪಿಸಲಾದ IS 1374:2024, ಲೇಯರ್ ಮತ್ತು ಬ್ರಾಯ್ಲರ್ ಆಹಾರಗಳಿಗೆ ಕಡ್ಡಾಯ ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ, ಭೌತಿಕ ಮತ್ತು ರಾಸಾಯನಿಕ ಮಿತಿಗಳನ್ನು ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಮೈಕೋಟಾಕ್ಸಿನ್‌ಗಳು, ಕಚ್ಚಾ ಕಲಬೆರಕೆಗಳು ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಕೊರತೆಯ ವಿರುದ್ಧ ಪ್ರಮುಖ ರಕ್ಷಣೆಯಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.

ರಚಿತ ಅಂಶಗಳು (Structured Facts)

ವರ್ಗೀಕರಣ (Classification)

ಶಾಸನಬದ್ಧ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು (Statutory Standards & Regulations)

ಉದ್ದೇಶ (Purpose)

ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೋಳಿ ಆಹಾರಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ, ಸಂಸ್ಕರಣೆ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುವುದು, ಪಕ್ಷಿಗಳ ಸರಿಯಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಫ್ಲಾಟಾಕ್ಸಿಕೋಸಿಸ್ (Aflatoxicosis) ನಂತಹ ಆಹಾರ ಸಂಬಂಧಿತ ರೋಗಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು.

ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯತೆ (Scope & Applicability)

ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೋಳಿ ಆಹಾರಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ, ಇವುಗಳ ಸೂತ್ರೀಕರಣವನ್ನು ವಿಭಿನ್ನ ಬ್ರಾಯ್ಲರ್ ಹಂತಗಳು (ಪ್ರೀ-ಸ್ಟಾರ್ಟರ್ (Pre-Starter), ಸ್ಟಾರ್ಟರ್, ಫಿನಿಷರ್) ಮತ್ತು ಲೇಯರ್ ಹಂತಗಳಾಗಿ (ಮರಿ, ಗ್ರೋವರ್, ಹಂತ I, ಹಂತ II) ವಿಭಾಗಿಸುತ್ತದೆ.

ನಿಯಂತ್ರಣಾತ್ಮಕ ಅಗತ್ಯಗಳು (Regulatory Requirements)

ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೋಳಿ ಆಹಾರವನ್ನು ಪೆಲ್ಲೆಟ್‌ಗಳು (pellets), ಕ್ರಂಬ್ಸ್ (crumbs) ಅಥವಾ ಡ್ರೈ ಮ್ಯಾಶ್ (dry mash) ರೂಪದಲ್ಲಿ ಸಂಸ್ಕರಿಸಬೇಕು. ಆಹಾರವು ಕಮಟು ವಾಸನೆ, ಬೂಷ್ಟು ವಾಸನೆ, ಕಚ್ಚಾ ಕಲಬೆರಕೆಗಳು, ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಮೈಕೋಟಾಕ್ಸಿನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಕೀಟಗಳ ಬಾಧೆಯಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿರಬೇಕು. ಅಮೈನೋ ಆಮ್ಲಗಳ (ಲೈಸಿನ್ (Lysine)/ಮೆಥಿಯೋನಿನ್ (Methionine)) ಸೇರ್ಪಡೆ ಮತ್ತು ಖನಿಜ/ವಿಟಮಿನ್ ಸಾಂದ್ರತೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.

ಅನುಸರಣೆ ಮಾನದಂಡಗಳು (Compliance Criteria)

ಆಹಾರವನ್ನು ವಾತಾವರಣದ ತೇವಾಂಶ ತಾಗದಂತೆ ವಿನ್ಯಾಸಗೊಳಿಸಲಾದ ಸ್ವಚ್ಛ, ಒಣ, ಸರಳ ಅಥವಾ ಪಾಲಿಥಿನ್ ಲೈನಿಂಗ್ ಹೊಂದಿರುವ ಗೋಣಿಚೀಲಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಲ್ಯಾಮಿನೇಟೆಡ್ ಪೇಪರ್ ಬ್ಯಾಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ಯಾಕ್ ಮಾಡಬೇಕು. ಸರ್ಕಾರಿ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸರಬರಾಜು ಒಪ್ಪಂದಗಳಿಗೆ ಇದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.

ಮಾನಿಟರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನೆ (Monitoring & Inspection)

ನಿಯಮಿತ ಕಣ್ಗಾವಲು ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧನೆಗಳು (surveillance audits) ಮತ್ತು NABL-ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಮೂಲಕ ಅನುಸರಣೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ದಾಖಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆ ನಿರ್ವಹಣೆ (Documentation & Record Keeping)

ಫೀಡ್ ಬ್ಯಾಗ್‌ಗಳ ಮೇಲಿನ ಲೇಬಲ್‌ಗಳು ಉತ್ಪನ್ನದ ಹೆಸರು, ಜಾನುವಾರು ವರ್ಗ, ಕಚ್ಚಾ ಪ್ರೋಟೀನ್ (Crude Protein), ನಾರು (fiber), ಕೊಬ್ಬು (fat), ತೇವಾಂಶ (moisture), ಅಫ್ಲಾಟಾಕ್ಸಿನ್ B1 ಮಟ್ಟ, ತಯಾರಿಕೆಯ ದಿನಾಂಕ, ಬ್ಯಾಚ್ ಸಂಖ್ಯೆ ಮತ್ತು ಪರವಾನಗಿ ವಿವರಗಳನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ನಮೂದಿಸಿರಬೇಕು.

ದಂಡಗಳು / ಅನುಸರಣೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು (Penalties / Non-Compliance)

ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಶಿಲೀಂಧ್ರ ಮೈಕೋಟಾಕ್ಸಿನ್‌ಗಳು ಆಹಾರ ತಿರಸ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಅಥವಾ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಸಾವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯು ಸಂಗ್ರಹಣಾ ಒಪ್ಪಂದಗಳನ್ನು ಪಡೆಯುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲತೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಮಾಣಾತ್ಮಕ ಡೇಟಾ (Quantitative Data)

• ಗರಿಷ್ಠ ಅನುಮತಿಸಬಹುದಾದ ಮಿತಿಗಳು (Maximum Permissible Limits): ಗರಿಷ್ಠ ತೇವಾಂಶದ ಅಂಶ: 11.0% (ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳು). ಗರಿಷ್ಠ ಅಫ್ಲಾಟಾಕ್ಸಿನ್ B1: 20 ppb (ಎಲ್ಲಾ ಹಂತಗಳು).
• ಅನುಸರಣೆ ಥ್ರೆಶೋಲ್ಡ್‌ಗಳು (Compliance Thresholds): ಲೇಯರ್ ಕೋಳಿ ಮರಿ ಆಹಾರ (0-8 ವಾರಗಳು) (Layer Chick (0-8 Wks)): ಕನಿಷ್ಠ 2800 kcal/kg ಶಕ್ತಿ, ಕನಿಷ್ಠ 20.0% ಕಚ್ಚಾ ಪ್ರೋಟೀನ್ (Crude Protein) (CP), ಕನಿಷ್ಠ 1.0% Ca, ಕನಿಷ್ಠ 0.70% ಒಟ್ಟು P, ಕನಿಷ್ಠ 0.45% ಲಭ್ಯ P. ಲೇಯರ್ ಗ್ರೋವರ್ ಆಹಾರ (9-20 ವಾರಗಳು) (Layer Grower (9-20 Wks)): ಕನಿಷ್ಠ 2500 kcal/kg ಶಕ್ತಿ, ಕನಿಷ್ಠ 16.0% CP, ಕನಿಷ್ಠ 1.0% Ca, ಕನಿಷ್ಠ 0.65% ಒಟ್ಟು P, ಕನಿಷ್ಠ 0.40% ಲಭ್ಯ P. ಲೇಯರ್ ಹಂತ I ಆಹಾರ (Layer Phase I) (21-45 ವಾರಗಳು): ಕನಿಷ್ಠ 2600 kcal/kg ಶಕ್ತಿ, ಕನಿಷ್ಠ 18.0% CP, ಕನಿಷ್ಠ 3.0% Ca, ಕನಿಷ್ಠ 0.65% ಒಟ್ಟು P, ಕನಿಷ್ಠ 0.40% ಲಭ್ಯ P. ಲೇಯರ್ ಹಂತ II ಆಹಾರ (Layer Phase II) (46-72 ವಾರಗಳು): ಕನಿಷ್ಠ 2400 kcal/kg ಶಕ್ತಿ, ಕನಿಷ್ಠ 16.0% CP, ಕನಿಷ್ಠ 3.5% Ca, ಕನಿಷ್ಠ 0.65% ಒಟ್ಟು P, ಕನಿಷ್ಠ 0.40% ಲಭ್ಯ P. ಬ್ರಾಯ್ಲರ್ ಪ್ರೀ-ಸ್ಟಾರ್ಟರ್ ಆಹಾರ (Broiler Pre-Starter) (1-7 ದಿನಗಳು): ಕನಿಷ್ಠ 3000 kcal/kg ಶಕ್ತಿ, ಕನಿಷ್ಠ 23.0% CP, ಕನಿಷ್ಠ 1.0% Ca, ಕನಿಷ್ಠ 0.45% ಲಭ್ಯ P. ಬ್ರಾಯ್ಲರ್ ಸ್ಟಾರ್ಟರ್ ಆಹಾರ (Broiler Starter) (8-21 ದಿನಗಳು): ಕನಿಷ್ಠ 3100 kcal/kg ಶಕ್ತಿ, ಕನಿಷ್ಠ 22.0% CP, ಕನಿಷ್ಠ 1.0% Ca, ಕನಿಷ್ಠ 0.45% ಲಭ್ಯ P. ಬ್ರಾಯ್ಲರ್ ಫಿನಿಷರ್ ಆಹಾರ (Broiler Finisher) (22+ ದಿನಗಳು): ಕನಿಷ್ಠ 3200 kcal/kg ಶಕ್ತಿ, ಕನಿಷ್ಠ 20.0% CP, ಕನಿಷ್ಠ 1.0% Ca, ಕನಿಷ್ಠ 0.45% ಲಭ್ಯ P.
• ಯೂನಿಟ್ (Unit): ಶೇಕಡಾವಾರು (%), kcal/kg, ppb.

ಸಂಬಂಧಗಳು (Relationships)

• ರೋಗಗಳು (Diseases): ಅಫ್ಲಾಟಾಕ್ಸಿಕೋಸಿಸ್ (Aflatoxicosis)
• ಔಷಧಿಗಳು (Medicines): DL-ಮೆಥಿಯೋನಿನ್ (DL-Methionine), ಕ್ಯಾಲ್ಸೈಟ್ ಪೌಡರ್ (Calcite Powder)
• ನಿಯಂತ್ರಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳು (Regulatory Authorities): ಬ್ಯೂರೋ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯನ್ ಸ್ಟ್ಯಾಂಡರ್ಡ್ಸ್ (Bureau of Indian Standards - BIS)