ಗುರುತು (Identity)

ಬಳಸಬಹುದಾದ ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಮತಿಸಲಾದ ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಔಷಧ ಶೇಷಗಳ (residues) ಗರಿಷ್ಠ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಮಿತಿಗೊಳಿಸಲು FSSAI ನಿಗದಿಪಡಿಸಿರುವ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಗರಿಷ್ಠ ಶೇಷ ಮಿತಿಗಳು (MRLs).

ಅವಲೋಕನ (Overview)

ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಾಯ್ದೆ 2006 ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯವು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿರುವ ಈ ಉನ್ನತ-ಆದ್ಯತೆಯ ಶಾಸನಬದ್ಧ ಮಿತಿಗಳು, ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಔಷಧಿಗಳ ಶೇಷ ಸಹಿಷ್ಣುತೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ನಿಷೇಧಿತ ಪದಾರ್ಥಗಳ ಮೇಲಿನ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿಷೇಧವನ್ನು ನಿರ್ದೇಶಿಸುತ್ತವೆ. ಕೋಳಿ ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳ ಉಪಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮೂಲಕ, ಮಾನವರಲ್ಲಿ ಆ್ಯಂಟಿಮೈಕ್ರೊಬಿಯಲ್ ಪ್ರತಿರೋಧ ಮತ್ತು ವಿಷತ್ವವನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಈ ನಿಯಮಗಳು ಫಾರಂಗಳಲ್ಲಿ ಕಡ್ಡಾಯ ವಿತ್‌ಡ್ರಾವಲ್ ಅವಧಿ (Withdrawal Period) ಪಾಲನೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ.

ರಚಿತ ಅಂಶಗಳು (Structured Facts)

ವರ್ಗೀಕರಣ (Classification)

ಶಾಸನಬದ್ಧ ಮಾನದಂಡಗಳು ಮತ್ತು ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು

ಉದ್ದೇಶ (Purpose)

ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಔಷಧ ಶೇಷಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುವ ಮೂಲಕ ಮಾನವನ ಆಹಾರ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಆ್ಯಂಟಿಮೈಕ್ರೊಬಿಯಲ್ ಪ್ರತಿರೋಧ, ವಿಷತ್ವ, ಕ್ಯಾನ್ಸರ್‌ಕಾರಕತೆ (carcinogenicity) ಮತ್ತು ಅಲರ್ಜಿಕಾರಕತೆಯನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು.

ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಮತ್ತು ಅನ್ವಯತೆ (Scope & Applicability)

ಕೋಳಿ ಮಾಂಸದ ಸ್ನಾಯು, ಯಕೃತ್ತು (liver), ಮೂತ್ರಪಿಂಡ (kidney), ಕೊಬ್ಬು ಮತ್ತು ಕೋಳಿ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ಎಲ್ಲಾ ಬಳಕೆಯ ಪ್ರಾಣಿಜನ್ಯ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಚಿಕಿತ್ಸಕ ಆ್ಯಂಟಿಬಯೋಟಿಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ನಿಷೇಧಿತ ಬಾಹ್ಯ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಎರಡನ್ನೂ ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತದೆ.

ನಿಯಂತ್ರಣಾತ್ಮಕ ಅಗತ್ಯಗಳು (Regulatory Requirements)

ಫೀಡ್-ಗ್ರೇಡ್ ಔಷಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಯೋಜಕಗಳಿಗೆ ನಿಗದಿತ ವಿತ್‌ಡ್ರಾವಲ್ ಅವಧಿ (Withdrawal Period) ಯನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾಗಿ ಪಾಲಿಸುವುದನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ (ಉದಾಹರಣೆಗೆ: ನಿಕಾರ್ಬಜಿನ್ 24-ಗಂಟೆ, ಟಿಯಮುಲಿನ್ 72-ಗಂಟೆ, ಮಡುರಾಮೈಸಿನ್ 5-7 ದಿನಗಳು). ಶೇಷದ ಪ್ರಮಾಣವು MRLs ಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಫಾರಂ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಕೋಳಿಗಳನ್ನು ಕಡಿಯುವ (slaughter) ಮೊದಲು ಔಷಧ ನೀಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಬೇಕು.

ಅನುಸರಣೆ ಮಾನದಂಡಗಳು (Compliance Criteria)

ಅನುಮತಿಸಲಾದ ಮಿತಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಔಷಧ ಶೇಷಗಳು ಕಂಡುಬರುವುದು ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ನಿಷೇಧಿತ ಪದಾರ್ಥಗಳು ಪತ್ತೆಯಾಗುವುದು ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತಾ ನಿಯಮಗಳ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಮಾನಿಟರಿಂಗ್ ಮತ್ತು ಪರಿಶೀಲನೆ (Monitoring & Inspection)

HPLC-MS/MS ಉಪಕರಣವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಪ್ರಮಾಣೀಕೃತ ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳ ಮೂಲಕ ನಿಯಮಗಳ ಅನುಸರಣೆಯನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

ದಾಖಲೀಕರಣ ಮತ್ತು ದಾಖಲೆ ನಿರ್ವಹಣೆ (Documentation & Record Keeping)

ಔಷಧ ನಿರ್ವಹಣಾ ಲಾಗ್‌ಗಳಲ್ಲಿ (Medication Admin Logs) ಚಿಕಿತ್ಸೆಯ ದಿನಾಂಕಗಳು, ಡೋಸೇಜ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ವಿತ್‌ಡ್ರಾವಲ್ ಅವಧಿ (Withdrawal Period) ಗಳನ್ನು ನಮೂದಿಸುವುದು ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.

ದಂಡಗಳು / ಅನುಸರಣೆ ಇಲ್ಲದಿರುವುದು (Penalties / Non-Compliance)

ನಿಯಮ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳು ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತಾ ಮೊಕದ್ದಮೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನಗಳನ್ನು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಹಿಂಪಡೆಯುವುದಕ್ಕೆ (product recalls) ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸ್ಟಾಕಿಂಗ್ ಸಾಂದ್ರತೆ (Stocking Density) ಯು ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಕುಂಠಿತಗೊಳಿಸಬಹುದು ಮತ್ತು ಅತಿಯಾದ ಔಷಧೋಪಚಾರಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಿ, ನಿಯಮ ಅನುಸರಣೆಯ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಉತ್ತಮ ವಿಧಾನಗಳು (Best Practices)

ಆ್ಯಂಟಿಬಯೋಟಿಕ್‌ಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸುಧಾರಿತ ಬಯೋಸಿಕ್ಯುರಿಟಿ (Biosecurity) ಮತ್ತು ನೈರ್ಮಲ್ಯ ಪದ್ಧತಿಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರುವುದು.

ಪ್ರಮಾಣಾತ್ಮಕ ಡೇಟಾ (Quantitative Data)

• ಗರಿಷ್ಠ ಅನುಮತಿಸಬಹುದಾದ ಮಿತಿಗಳು (Maximum Permissible Limits): ಟೆಟ್ರಾಸೈಕ್ಲಿನ್ / ಆಕ್ಸಿಟೆಟ್ರಾಸೈಕ್ಲಿನ್ / ಕ್ಲೋರ್ಟೆಟ್ರಾಸೈಕ್ಲಿನ್: 0.2 mg/kg (ಸ್ನಾಯು), 0.6 mg/kg (ಯಕೃತ್ತು), 1.2 mg/kg (ಮೂತ್ರಪಿಂಡ), 0.4 mg/kg (ಮೊಟ್ಟೆಗಳು). ಎರಿಥ್ರೊಮೈಸಿನ್: 0.1 mg/kg (ಸ್ನಾಯು/ಯಕೃತ್ತು/ಮೂತ್ರಪಿಂಡ/ಕೊಬ್ಬು), 0.05 mg/kg (ಮೊಟ್ಟೆಗಳು). ನಿಯೋಮೈಸಿನ್: 0.5 mg/kg (ಸ್ನಾಯು/ಯಕೃತ್ತು/ಕೊಬ್ಬು/ಮೊಟ್ಟೆಗಳು), 10.0 mg/kg (ಮೂತ್ರಪಿಂಡ). ಸ್ಪೆಕ್ಟಿನೊಮೈಸಿನ್: 0.5 mg/kg (ಸ್ನಾಯು), 2.0 mg/kg (ಯಕೃತ್ತು/ಕೊಬ್ಬು/ಮೊಟ್ಟೆಗಳು), 5.0 mg/kg (ಮೂತ್ರಪಿಂಡ). ಡ್ಯಾನೊಫ್ಲೋಕ್ಸಾಸಿನ್: 0.2 mg/kg ಅಥವಾ 0.1 mg/kg (ಸ್ನಾಯು/ಕೊಬ್ಬು), 0.4 mg/kg (ಯಕೃತ್ತು/ಮೂತ್ರಪಿಂಡ). ಆಂಪ್ರೋಲಿಯಂ: 0.5 mg/kg ಅಥವಾ 2.0 mg/kg (ಸ್ನಾಯು/ಕೊಬ್ಬು), 1.0 mg/kg ಅಥವಾ 7.0 mg/kg (ಯಕೃತ್ತು/ಮೂತ್ರಪಿಂಡ/ಮೊಟ್ಟೆಗಳು). ಫ್ಲುಮೆಕ್ವಿನ್: 0.5 mg/kg ಅಥವಾ 1.0 mg/kg (ಸ್ನಾಯು/ಯಕೃತ್ತು/ಕೊಬ್ಬು), 3.0 mg/kg (ಮೂತ್ರಪಿಂಡ). ಆಂಪಿಸಿಲಿನ್ / ಅಪ್ರಾಮೈಸಿನ್: 0.01 mg/kg (ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಾಂಶಗಳು/ಕೊಬ್ಬು). ಕ್ಲೋಕ್ಸಾಸಿಲಿನ್ / ಕ್ಲೋಪಿಡಾಲ್ (Clopidol): 0.01 mg/kg (ಎಲ್ಲಾ ಅಂಗಾಂಶಗಳು/ಕೊಬ್ಬು). ನಿಕಾರ್ಬಜಿನ್: 0.2 mg/kg (ಸ್ನಾಯು/ಯಕೃತ್ತು/ಮೂತ್ರಪಿಂಡ/ಕೊಬ್ಬು). ಕೀಟನಾಶಕಗಳು (ಡೀಫಾಲ್ಟ್): 0.01 mg/kg.
• ಅನುಸರಣೆ ಥ್ರೆಶೋಲ್ಡ್‌ಗಳು (Compliance Thresholds): HPLC-MS/MS ಪರೀಕ್ಷೆಯು ಗುರಿ ಉತ್ಪನ್ನ ಅಯಾನ್ ಶಿಖರಗಳಿಗೆ (target product ion peaks) ಸಿಗ್ನಲ್-ಟು-ನಾಯ್ಸ್ ಅನುಪಾತ >= 3 ಮತ್ತು ಪ್ರಮಾಣಿತ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳ ±5% ಒಳಗೆ ವಿಶ್ಲೇಷಕ ಧಾರಣ ಸಮಯವನ್ನು (retention times) ದೃಢೀಕರಿಸಬೇಕು.
• ಯೂನಿಟ್ (Unit): mg/kg

ಸಂಬಂಧಗಳು (Relationships)

• ಹೌಸಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು (Housing Systems): ಸ್ಟಾಕಿಂಗ್ ಸಾಂದ್ರತೆ (Stocking Density)
• ಔಷಧಿಗಳು (Medicines): ಕೋಳಿ ಔಷಧಿಗಳು (Poultry Medicines), ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಶೇಷ ಮಿತಿಗಳು (Veterinary Residue Limits)
• ನಿಯಂತ್ರಣಾತ್ಮಕ ಪ್ರಾಧಿಕಾರಗಳು (Regulatory Authorities): ಭಾರತೀಯ ಆಹಾರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಮತ್ತು ಗುಣಮಟ್ಟ ಪ್ರಾಧಿಕಾರ (Food Safety and Standards Authority of India - FSSAI), ಆರೋಗ್ಯ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಕಲ್ಯಾಣ ಸಚಿವಾಲಯ (Ministry of Health and Family Welfare)