గుర్తింపు (Identity)

అధిక శక్తి ఉన్న మేత మరియు పరిమిత కదలిక కారణంగా కేజ్‌లలో పెంచే లేయర్ కోళ్లలో వచ్చే సంక్రామ్యత లేని మెటబాలిక్ వ్యాధి. శరీరంలో కొత్తగా కొవ్వు తయారయ్యే ప్రక్రియ (de novo lipogenesis) అధికమై కాలేయంలో కొవ్వు పేరుకుపోతుంది. దీంతో కాలేయ నిర్మాణం బలహీనపడి, పొత్తికడుపు లోపలి ఒత్తిడి పెరిగినప్పుడు కాలేయం చిట్లి ప్రాణాంతక రక్తస్రావం జరుగుతుంది.

సంక్షిప్త అవలోకనం (Overview)

ఫ్యాటీ లివర్ హెమరేజిక్ సిండ్రోమ్ (Fatty Liver Hemorrhagic Syndrome, FLHS) కేజ్‌లలో పెంచే లేయర్ ఫారాల్లో సంక్రామ్యత లేని మరణాలకు ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటి. గుడ్డు పచ్చసొన తయారీ కోసం ఈస్ట్రోజెన్ కాలేయంలో కొవ్వు తయారీని ప్రేరేపిస్తుంది. అయితే అధికంగా కార్బోహైడ్రేట్లు ఉన్న మేత మరియు వ్యాయామం లేకపోవడం వల్ల కాలేయంపై అధిక భారం పడుతుంది. కాలేయంలోని కొవ్వు పరిమాణం పొడి పదార్థంలో 70% వరకు చేరి, అవయవాన్ని మెత్తగా మరియు సులభంగా చిట్లిపోయేలా చేస్తుంది. గుడ్డు పెట్టే సమయంలో ఒత్తిడి పెరగడం వల్ల కాలేయం చుట్టూ ఉన్న పొర చిట్లుతుంది. వేడి వేసవి నెలల్లో నిర్వహణకు అవసరమైన శక్తి తక్కువగా ఉండటంతో మరణాలు పెరుగుతాయి. నియంత్రణకు మేత తీసుకునే పరిమాణాన్ని కచ్చితంగా నియంత్రించడం, కార్బోహైడ్రేట్ల స్థానంలో కొవ్వులను ఉపయోగించడం, అలాగే లిపోట్రోపిక్ పదార్థాలు (కోలిన్, Methionine, Vitamin B12) ఇవ్వడం అవసరం.

నిర్మిత సమాచారం (Structured Facts)

వర్గీకరణ (Classification)

మెటబాలిక్ > సంక్రామ్యత లేని

ఎపిడెమియాలజీ (Epidemiology)

• భారతదేశంలో వ్యాప్తి: కేజ్‌లలో పెంచే లేయర్ వ్యవస్థల్లో చాలా ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది
• తీవ్రత: మధ్యస్థం నుంచి అధికం
• ప్రభావిత జాతులు: పౌల్ట్రీ (కేజ్‌లలో పెంచే లేయర్లు)
• ప్రభావిత వయస్సు: గరిష్ఠ ఉత్పత్తి దశ దాటిన లేయర్లు (> 35 వారాల వయస్సు)
• వ్యాప్తి: సంక్రామ్యత లేనిది
• కాలానుగుణత: వేడి వేసవి నెలల్లో మరణాలు గరిష్ఠంగా ఉంటాయి
• మరణాల రేటు: 3% to 5% (వేసవిలో 10% వరకు); కేజ్‌లలో నమోదయ్యే మొత్తం మరణాల్లో 74% వరకు కారణమవుతుంది
• అనారోగ్య రేటు: ఎక్కువ (క్లినికల్ లక్షణాలు తక్కువగా కనిపించే ఊబకాయం)
• ఆర్థిక ప్రాముఖ్యత (Economic Importance): సంక్రామ్యత లేని మరణాలకు ప్రధాన కారణం

క్లినికల్ లక్షణాలు (Clinical Signs)

• ప్రారంభ/మధ్య దశ: కోళ్లు అధిక బరువుతో ఉంటాయి, కాంబ్ వెలవెలబోతుంది
• ముదిరిన దశ: ముందస్తు లక్షణాలు లేకుండానే ఒక్కసారిగా మరణించడం. పునరుత్పత్తి, హృదయ-రక్త ప్రసరణ మరియు కాలేయ వ్యవస్థలను ప్రభావితం చేస్తుంది.
• శవపరీక్షలో కనిపించే మార్పులు: పొత్తికడుపు గుహలో పెద్ద మొత్తంలో గడ్డకట్టిన రక్తం కనిపిస్తుంది. కాలేయం పెద్దదిగా, వెలవెలబోయిన పసుపు రంగులో, మెత్తగా, జిడ్డుగా, సులభంగా చిట్లిపోయేలా ఉంటుంది; దాని ఉపరితల పొర కింద విస్తృతంగా రక్తస్రావం కనిపిస్తుంది. పొత్తికడుపులో పెద్ద మొత్తంలో కొవ్వు పేరుకుపోతుంది.

నిర్ధారణ (Diagnosis)

• క్షేత్రస్థాయి నిర్ధారణ: అధిక బరువున్న లేయర్లు ఒక్కసారిగా చనిపోవడం; కాలేయం నుంచి అంతర్గత రక్తస్రావం
• ప్రయోగశాల పరీక్షలు: కాలేయంలోని కొవ్వు పరిమాణాన్ని విశ్లేషించడం; హిస్టోపాథాలజీలో విస్తృత కొవ్వు చొరబాటు మరియు కాలేయ నిర్మాణంలో మార్పులు కనిపిస్తాయి
• భేద నిర్ధారణ: Inclusion Body Hepatitis, Lymphoid Leukosis

చికిత్స (Treatment)

• తక్షణ చర్యలు: శక్తి తీసుకోవడం పరిమితం చేయాలి
• సహాయక చికిత్స: విటమిన్ చికిత్స
• మందులు: లిపోట్రోపిక్ పదార్థాలు (Choline, Methionine, Vitamin B12), L-tryptophan
• ఉపసంహరణ: వర్తించదు

నివారణ (Prevention)

• వ్యాక్సినేషన్: ఏదీ లేదు
• బయోసెక్యూరిటీ(Biosecurity): వర్తించదు
• ఫారం నిర్వహణ: అధికంగా మేత ఇవ్వకూడదు; గుడ్లు పెట్టడం ప్రారంభ దశలో (22-30 వారాలు) మేత తీసుకునే పరిమాణాన్ని పరిమితం చేయాలి; మేతలోని కార్బోహైడ్రేట్ల స్థానంలో కొవ్వులను ఉపయోగించాలి; వేడి వాతావరణంలో శక్తి తీసుకోవడాన్ని పరిమితం చేయాలి

పరిమాణాత్మక డేటా (Quantitative Data)

• మరణాల రేటు (Mortality Rate): 3% to 5% (వేసవిలో 10% వరకు)
• లక్ష్య వయస్సు (Target Age): > 35 weeks
• కాలేయ లిపిడ్ పరిమాణం (Hepatic Lipid Content): 50% to 70% of dry matter
• కోళ్ల పెంపక షెడ్ వ్యవస్థ (Housing System): కేజ్‌లలో నమోదయ్యే మరణాల్లో 74% వరకు కారణమవుతుంది, కేజ్-రహిత వ్యవస్థల్లో 0-5% ఉంటుంది

సంబంధాలు (Relationships)

• వ్యాక్సిన్లు (Vaccines): ఏవీ లేవు
• మందులు (Medicines): Choline, Methionine, Vit B12
• కోడి జాతి సున్నితత్వం (Breed Susceptibility): కేజ్‌లలో పెంచే లేయర్లు
• పూర్వప్రేరేపక కారకాలు (Predisposing Factors): అధిక పర్యావరణ ఉష్ణోగ్రతలు, అధిక కార్బోహైడ్రేట్లు ఉన్న మేత