గుర్తింపు (Identity)

బూజు పట్టిన ఫీడ్‌లో ఉత్పత్తి అయ్యే అఫ్లాటాక్సిన్‌లను తీసుకోవడం వల్ల కలిగే తీవ్రమైన, శరీరమంతా ప్రభావం చూపే టాక్సికాలజికల్ వ్యాధి. ఇది ప్రధానంగా కాలేయంలోని ప్రోటీన్ సంశ్లేషణను తీవ్రంగా దెబ్బతీస్తుంది. ఫలితంగా కాలేయం దెబ్బతినడం, కొవ్వు పేరుకుపోవడం మరియు తీవ్రమైన రోగనిరోధక శక్తి అణచివేత (Immunosuppression) ఏర్పడి వ్యాక్సినేషన్ విఫలమవుతుంది.

సంక్షిప్త అవలోకనం (Overview)

అఫ్లాటాక్సికోసిస్ అత్యంత విషపూరితమైన ద్వితీయ మెటాబోలైట్లు, ముఖ్యంగా Aflatoxin B1, వల్ల కలిగే తీవ్రమైన టాక్సికాలజికల్ వ్యాధి. ఫీడ్ పదార్థాల్లో (మొక్కజొన్న, వేరుశెనగ) తేమ >15% మరియు ఆర్ద్రత >75% ఉన్నప్పుడు బూజు పెరుగుతుంది. ఈ విషపదార్థాలు కాలేయంలో మెటాబలైజ్ అయి రియాక్టివ్ ఎపాక్సైడ్లుగా మారతాయి. ఇవి DNA/RNAతో కోవాలెంట్‌గా బంధించి ప్రోటీన్ సంశ్లేషణను ఆపేస్తాయి, దాంతో కాలేయంలో తీవ్రమైన కొవ్వు పేరుకుపోతుంది. ఫలితంగా తీవ్రమైన రోగనిరోధక శక్తి అణచివేత (Immunosuppression) ఏర్పడి NDV/IBD వ్యాక్సిన్ల ప్రభావం తగ్గుతుంది. దీంతో ఫ్లాక్‌లో Colibacillosis మరియు Visceral Gout వంటి ద్వితీయ వ్యాధులు వచ్చే అవకాశం పెరుగుతుంది. నివారణకు ముడి పదార్థాలను పరీక్షించి (>20 ppb ఉన్న వాటిని తిరస్కరించడం), ఫీడ్‌లో విషపదార్థాలను బంధించే HSCAS పదార్థాలను ఉపయోగించడం అవసరం.

నిర్మిత సమాచారం (Structured Facts)

వర్గీకరణ (Classification)

టాక్సికాలజికల్ > అంటువ్యాధి కానిది

ఎపిడెమియాలజీ (Epidemiology)

• భారతదేశంలో వ్యాప్తి: ఫీడ్ కలుషితం విస్తృతంగా ఉంది
• తీవ్రత: అత్యంత తీవ్రమైనది
• ప్రభావిత జాతులు: పౌల్ట్రీ (బ్రాయిలర్లు మరియు బాతిపిల్లలు అత్యంత సున్నితంగా ఉంటాయి)
• ప్రభావిత వయస్సు: అన్ని వయస్సులు
• వ్యాప్తి విధానం: కలుషితమైన ఫీడ్ తీసుకోవడం
• కాలానుగుణత: వెచ్చని పరిసర ఉష్ణోగ్రతలు (25°C నుండి 35°C) మరియు అధిక ఆర్ద్రతతో సంబంధం ఉంటుంది
• మరణాల రేటు: 5% నుండి 30% (తీవ్రమైన దశ)
• అనారోగ్య రేటు: ప్రభావిత ఫ్లాక్‌లలో 100% వరకు చేరుతుంది
• ఆర్థిక ప్రాముఖ్యత (Economic Importance): అత్యంత తీవ్రమైనది (Feed Conversion Ratio (FCR)పై ప్రభావం, పాలు/గుడ్లలోని AFM1 అవశేషాల ద్వారా తీవ్రమైన ప్రజారోగ్య ప్రమాదం)

క్లినికల్ లక్షణాలు (Clinical Signs)

• ప్రారంభ/మధ్య దశ: ఫీడ్ తీసుకోవడం తగ్గడం, ఎదుగుదల మందగించడం, ఈకల పెరుగుదల సరిగా లేకపోవడం, గాయాల వల్ల చర్మం కింద రక్తస్రావం పెరగడం
• ముదిరిన దశ: తీవ్రమైన రోగనిరోధక శక్తి అణచివేత (Immunosuppression), కాలేయం మరియు రక్తం గడ్డకట్టే వ్యవస్థలపై ప్రభావం
• శవపరీక్షలో కనిపించే మార్పులు: కాలేయం పెద్దదిగా, లేత పసుపు రంగులో, జిడ్డుగా, సులభంగా చిట్లేలా ఉంటుంది; కాలేయం పైభాగం కింద చిన్నచిన్న రక్తస్రావ మచ్చలు కనిపిస్తాయి. పిత్తాశయం పెద్దదిగా ఉండి, చిక్కటి ఆకుపచ్చ పిత్తం ఉంటుంది. బర్సా ఆఫ్ ఫాబ్రిషియస్, థైమస్ మరియు ప్లీహం తీవ్రంగా క్షీణిస్తాయి.

నిర్ధారణ (Diagnosis)

• క్షేత్రస్థాయి నిర్ధారణ: ఎదుగుదల మందగించిన ఫ్లాక్‌లు, లేత జిడ్డు కాలేయం
• ప్రయోగశాల పరీక్షలు: ఫీడ్ నమూనాల్లో అఫ్లాటాక్సిన్ స్థాయిని కొలవడానికి HPLC లేదా ELISA. హిస్టోపాథాలజీ: కాలేయ కణాల్లో వాక్యూయోలేషన్, పిత్తనాళాల అధిక పెరుగుదల.
• భేద నిర్ధారణ: Fatty Liver Hemorrhagic Syndrome, Inclusion Body Hepatitis

చికిత్స (Treatment)

• తక్షణ చర్యలు: కలుషితమైన ఫీడ్‌ను తొలగించాలి
• సహాయక చికిత్స: లిపోట్రోపిక్ కారకాలు (choline, Methionine) మరియు విటమిన్ థెరపీ
• మందులు: అధిక అనుబంధ సామర్థ్యం కలిగిన విషపదార్థ బైండర్లు (Hydrated Sodium Calcium Aluminosilicate - HSCAS)
• ఉపసంహరణ: వర్తించదు

నివారణ (Prevention)

• వ్యాక్సినేషన్: లేదు (అఫ్లాటాక్సికోసిస్ ఇతర వ్యాధుల వ్యాక్సినేషన్ విఫలమయ్యేలా చేస్తుంది)
• బయోసెక్యూరిటీ(Biosecurity): ఫీడ్ స్క్రీనింగ్ (> 20 ppb ఉన్న వాటిని తిరస్కరించడం)
• ఫారం నిర్వహణ: ఫీడ్ తేమను < 12%గా ఉంచాలి, బహుళ విధులు కలిగిన మైకోటాక్సిన్ బైండర్లను ఉపయోగించాలి

పరిమాణాత్మక డేటా (Quantitative Data)

• అనారోగ్య రేటు (Morbidity Rate): 100%
• మరణాల రేటు (Mortality Rate): 5% to 30% (తీవ్రమైన దశ)
• నియంత్రణ థ్రెషోల్డ్ (Regulatory Threshold): > 20 ppb (తిరస్కరణ)
• పర్యావరణ ట్రిగ్గర్లు (Environmental Triggers): తేమ > 15%, ఆర్ద్రత > 75%, ఉష్ణోగ్రత 25-35°C
• సురక్షిత తేమ స్థాయి (Safe Moisture Level): < 12%

సంబంధాలు (Relationships)

• వ్యాక్సిన్లు (Vaccines): NDV మరియు IBDV వ్యాక్సిన్ల ప్రభావాన్ని తగ్గిస్తుంది
• మందులు (Medicines): HSCAS (Toxin Binders), Choline, Methionine
• సంబంధిత వ్యాధులు (Related Diseases): Colibacillosis, Visceral Gout, Systemic Mycotoxicosis