గుర్తింపు (Identity)

ఎక్కువకాలం జీవించే లేయర్ కోళ్లను ప్రభావితం చేసే అత్యంత అంటువ్యాధిగల, లింఫోప్రోలిఫరేటివ్ నియోప్లాస్టిక్ వైరల్ వ్యాధి. కణాలతో అనుసంధానమై ఉండే డబుల్-స్ట్రాండెడ్ DNA వైరస్ వల్ల ఈ వ్యాధి వస్తుంది. ఇది ఆంకోజెనిక్ మరియు నాడీ వ్యవస్థలను ప్రభావితం చేసి, T-సెల్ లింఫోమాలు, పక్షవాతం మరియు తీవ్రమైన రోగనిరోధక శక్తి అణచివేత (Immunosuppression)కు దారితీస్తుంది.

సంక్షిప్త అవలోకనం (Overview)

మారెక్స్ వ్యాధి (Marek's Disease) అనేది ప్రధానంగా ఎక్కువకాలం జీవించే పౌల్ట్రీ జాతులను, ముఖ్యంగా లేయర్లను ప్రభావితం చేసే అత్యంత ప్రాధాన్యత కలిగిన వైరల్ సంక్రామక వ్యాధికారకం (Pathogen). MDV-1 ముందుగా B-లింఫోసైట్లలో వృద్ధి చెంది, తరువాత CD4+ T-లింఫోసైట్లలో లాటెన్సీని ఏర్పరుస్తుంది. చివరికి నియోప్లాస్టిక్ మార్పు జరిగి అంతర్గత అవయవాల్లో లింఫోమాలు ఏర్పడతాయి. ఇది నాడీ వ్యవస్థ మరియు చర్మాన్ని ప్రభావితం చేసి పక్షవాతం, కణితులకు కారణమవుతుంది. దీనికి చికిత్స లేదు. నివారణ కోసం 18వ రోజున ఇన్-ఓవోగా లేదా హ్యాచరీలో Day 0న వ్యాక్సిన్లు (Marek's HVT, SB-1, CVI988/Rispens, HVT-ND Recombinant) ఇవ్వడంపై పూర్తిగా ఆధారపడాలి. ఈ కణాలతో అనుసంధానమై ఉండే వ్యాక్సిన్లకు కఠినమైన క్రయోజెనిక్ నిల్వ అవసరం (-196°C). MDV వల్ల కలిగే రోగనిరోధక శక్తి అణచివేత (Immunosuppression) తీవ్రమైన ద్వితీయ వ్యాక్సిన్ వైఫల్యాలకు దారితీస్తుంది.

నిర్మిత సమాచారం (Structured Facts)

వర్గీకరణ (Classification)

వైరల్ > సంక్రామక వ్యాధికారకం

ఎపిడెమియాలజీ (Epidemiology)

• తీవ్రత: అధికం
• ప్రభావిత జాతులు: పౌల్ట్రీ (ఎక్కువకాలం జీవించే లేయర్లు)
• ప్రభావిత వయస్సు: ఎక్కువకాలం జీవించే పక్షులను ప్రభావితం చేస్తుంది; సాధారణంగా 12 నుండి 24 వారాల వయస్సులో క్లినికల్ లక్షణాలు కనిపిస్తాయి
• వ్యాప్తి: సంక్రామక డాండర్/ఈకల శిథిలాలను పీల్చడం ద్వారా సమాంతర వ్యాప్తి
• మరణాల రేటు: క్లినికల్‌గా ప్రభావితమైన పక్షుల్లో 80% నుండి 100% వరకు
• అనారోగ్య రేటు: వ్యాక్సిన్ ఇవ్వని ఫ్లాక్‌లలో 10% నుండి 50%
• ఆర్థిక ప్రాముఖ్యత (Economic Importance): అధికం (మృతదేహాన్ని తిరస్కరించడం (Carcass Condemnation), అధిక మరణాలు)

క్లినికల్ లక్షణాలు (Clinical Signs)

• ప్రారంభ/మధ్య దశ: దీర్ఘ ఇంక్యుబేషన్ కాలం (3-4 వారాల నుంచి కొన్ని నెలల వరకు)
• ముదిరిన దశ: అసమాన పక్షవాతం ("రేంజ్ ప్యారాలిసిస్"), ఐరిస్ ఆకారం మారడం/చూపు కోల్పోవడం ("గ్రే ఐ"), చర్మంపై గుండ్రని నోడ్యూల్‌ల వంటి పెరుగుదలలు; ఆంకోజెనిక్/నాడీ వ్యవస్థను ప్రభావితం చేస్తుంది
• శవపరీక్షలో కనిపించే మార్పులు: పరిధీయ నరాలు (సయాటిక్, బ్రాకియల్, వేగస్) ఒక వైపు లేదా రెండు వైపులా ఉబ్బి, వాటి సహజ స్ట్రియేషన్ కోల్పోతాయి. అంతర్గత అవయవాల్లో లింఫోమాలు (కాలేయం, ప్లీహం, మూత్రపిండాలు, గుండె, ప్రోవెంట్రిక్యులస్‌లో వ్యాపించిన/గుండ్రని బూడిద-తెలుపు ద్రవ్యరాశులు).

నిర్ధారణ (Diagnosis)

• క్షేత్రస్థాయి నిర్ధారణ: క్రమంగా పెరుగుతున్న అసమాన పక్షవాతం, "గ్రే ఐ", చర్మంపై నోడ్యూల్స్
• ప్రయోగశాల పరీక్షలు: హిస్టోపాథాలజీ (నరాల్లో ప్లియోమార్ఫిక్ లింఫోయిడ్ కణాల చొరబాటు), meq ఆంకోజీన్‌ను లక్ష్యంగా చేసుకున్న PCR, ఇమ్యూనోహిస్టోకెమికల్ నిర్ధారణ
• భేద నిర్ధారణ: ఏవియన్ ల్యూకోసిస్, రెటిక్యులోఎండోథీలియోసిస్, విటమిన్ B లోపాలు

చికిత్స (Treatment)

• మందులు: ఏవీ లేవు

నివారణ (Prevention)

• వ్యాక్సినేషన్: Marek's HVT, SB-1, CVI988/Rispens (Day 0న చర్మం కింద), HVT-ND Recombinant (18వ రోజున చర్మం కింద/ఇన్-ఓవో)
• బయోసెక్యూరిటీ(Biosecurity): ప్రామాణిక బయోసెక్యూరిటీ ప్రోటోకాల్స్ ద్వారా నియంత్రణ
• ఫారం నిర్వహణ: కణాలతో అనుసంధానమై ఉండే వ్యాక్సిన్ల కోసం లిక్విడ్ నైట్రోజన్ సైలోలు (Liquid Nitrogen Silos)లో క్రయోజెనిక్ నిల్వ (-196°C) అవసరం

పరిమాణాత్మక డేటా (Quantitative Data)

• అనారోగ్య రేటు (Morbidity Rate): 10% నుండి 50% (వ్యాక్సిన్ ఇవ్వని ఫ్లాక్‌లలో)
• మరణాల రేటు (Mortality Rate): 80% నుండి 100% (క్లినికల్‌గా ప్రభావితమైన పక్షుల్లో)
• నిల్వ ఉష్ణోగ్రత (Storage Temperature): -196°C (క్రయోజెనిక్ లిక్విడ్ నైట్రోజన్ సైలోలు)
• వ్యాక్సినేషన్ రోజు (Vaccination Day): 18వ రోజున ఇన్-ఓవో లేదా Day 0

సంబంధాలు (Relationships)

• వ్యాక్సిన్లు (Vaccines): Marek's HVT, HVT-ND Recombinant, SB-1, CVI988/Rispens
• మందులు (Medicines): ఏవీ లేవు
• కోడి జాతి సున్నితత్వం (Breed Susceptibility): ఎక్కువకాలం జీవించే లేయర్లు
• పరికరాలు (Equipment): లిక్విడ్ నైట్రోజన్ సైలోలు (Liquid Nitrogen Silos) (LN2 సైలోలు)
• పూర్వప్రేరేపక సంబంధాలు (Predisposing Relationships): తీవ్రమైన రోగనిరోధక శక్తి అణచివేత (Immunosuppression) వల్ల ద్వితీయ వ్యాక్సినేషన్ వైఫల్యం (Chicken Infectious Anemia మొదలైనవి)