diseases•v1

కోళ్లలో ఇన్ఫెక్షియస్ కోరైజా (Infectious Coryza) వ్యాధి

కోళ్లలో ఇన్ఫెక్షియస్ కోరైజా (Infectious Coryza) వ్యాధి

రచయిత: KodiBook Digital Research Team
సంపాదకీయ సమీక్ష: KodiBook Editorial Team
చివరిగా అప్‌డేట్ చేసిన తేదీ: 2026-06-27
⚡

ప్రాక్టికల్ సమాచారం & ఫారంలో చేయవలసిన పనులు

ముఖ్యాంశాలు

At a Glance

  • తీవ్రత స్థాయి: High

What You May Notice

  • ప్రారంభ లక్షణాలు: తక్కువ ఇంక్యుబేషన్ కాలం (24-48 గంటలు). తుమ్ములు, సీరస్ నుంచి మ్యూకాయిడ్ వరకు ముక్కు స్రావం, ఫీడ్ తీసుకోవడంలో తీవ్రమైన తగ్గుదల వేగంగా కనిపిస్తాయి.
  • ముదిరిన లక్షణాలు: ఇన్‌ఫ్రాఆర్బిటల్ సైనస్‌లు మరియు కళ్ల చుట్టూ రెండు వైపులా స్పష్టంగా ముఖం ఉబ్బడం; మగ పక్షుల్లో ఇది వాటిల్స్ వరకు వ్యాపిస్తుంది. గుడ్ల ఉత్పత్తి 10-40% తగ్గుతుంది. పై శ్వాసకోశ వ్యవస్థను ప్రభావితం చేస్తుంది.
  • శవపరీక్ష మార్పులు: ముక్కు మార్గాల్లో తీవ్రమైన క్యాటరల్ వాపు; ఇన్‌ఫ్రాఆర్బిటల్ సైనస్‌లలో చిక్కటి మ్యూకాయిడ్ నుంచి కేసియస్ వరకు ఉండే స్రావం. ముఖం మరియు వాటిల్స్‌లో చర్మం కింద వాపు.

Field Verification Checkpoints

  • క్షేత్రస్థాయి పరిశీలనలు: లేయర్ ఫ్లాక్‌లలో అకస్మాత్తుగా ముఖం ఉబ్బడం మరియు దుర్వాసనతో కూడిన ముక్కు స్రావం
  • ప్రయోగశాల నిర్ధారణ: Staphylococcus aureus తో క్రాస్-స్ట్రీక్ చేసిన బ్లడ్ అగార్‌పై ఐసోలేషన్ (డ్యూ-డ్రాప్ కాలనీల సాటిలైట్ గ్రోత్), PCR, సీరోలజీ
  • ఇతర భేద వ్యాధుల పోలికలు: Fowl Cholera, Mycoplasmosis, Swollen Head Syndrome

Prevention & Control Action

  • వ్యాక్సినేషన్ చర్యలు: Hatchery standard or field boosting
  • బయోసెక్యూరిటీ చర్యలు: ప్రామాణిక బయోసెక్యూరిటీ ప్రోటోకాల్స్ ద్వారా నియంత్రణ

గుర్తింపు (Identity)

Avibacterium paragallinarum వల్ల కోళ్లలో వచ్చే తీవ్రమైన బ్యాక్టీరియా శ్వాసకోశ వ్యాధి. ఇది పై శ్వాసకోశ మార్గాన్నే ప్రధానంగా ప్రభావితం చేసి, తీవ్రమైన వాపు, ముఖం ఉబ్బడం మరియు గుడ్ల ఉత్పత్తిలో గణనీయమైన తగ్గుదలకు కారణమవుతుంది.

సంక్షిప్త అవలోకనం (Overview)

ఇన్ఫెక్షియస్ కోరైజా (Infectious Coryza) అనేది వివిధ వయస్సుల వాణిజ్య లేయర్ మరియు బ్రీడర్ ఫారాల్లో కనిపించే అధిక ప్రాధాన్యత కలిగిన, ప్రపంచవ్యాప్తంగా వ్యాపించిన బ్యాక్టీరియా వ్యాధికారకం (Pathogen). ఈ బ్యాక్టీరియా ఎండోటాక్సిన్లను విడుదల చేసి ముక్కు మార్గాలు మరియు ఇన్‌ఫ్రాఆర్బిటల్ సైనస్‌లలో తీవ్రమైన వాపును కలిగిస్తుంది. దీని వల్ల గుడ్ల ఉత్పత్తి గణనీయంగా తగ్గడం, ఎదుగుదల మందగించడం, ముఖం ఉబ్బడం జరుగుతాయి. వ్యాధి నుంచి కోలుకున్న పక్షులు జీవితాంతం సబ్‌క్లినికల్ క్యారియర్లుగా ఉంటాయి. అందువల్ల "ఆల్-ఇన్, ఆల్-అవుట్" నిర్వహణ చాలా ముఖ్యం. నియంత్రణలో ట్రైవాలెంట్ ఇనాక్టివేటెడ్ బ్యాక్టీరిన్ వ్యాక్సిన్లు మరియు SVTG మార్గదర్శకాల ప్రకారం నీటిలో కరిగే యాంటీమైక్రోబయల్స్ వాడకం ఉంటాయి.

నిర్మిత సమాచారం (Structured Facts)

వర్గీకరణ (Classification)

బ్యాక్టీరియా > సంక్రామక వ్యాధికారకం

ఎపిడెమియాలజీ (Epidemiology)

  • భారతదేశంలో వ్యాప్తి: వాణిజ్యపరంగా అధిక ప్రభావం
  • తీవ్రత: అధికం
  • ప్రభావిత జాతులు: పౌల్ట్రీ (పుల్లెట్లు మరియు లేయర్లు)
  • ప్రభావిత వయస్సు: 14 వారాల కంటే ఎక్కువ వయస్సు ఉన్న పక్షులు
  • వ్యాప్తి: ప్రత్యక్ష సంపర్కం, గాలిలోని బిందువులు మరియు కలుషిత తాగునీటి ద్వారా సమాంతర వ్యాప్తి
  • మరణాల రేటు: < 5% (సంక్లిష్టతలు లేని సందర్భాల్లో)
  • అనారోగ్య రేటు: 80% నుండి 100%
  • ఆర్థిక ప్రాముఖ్యత (Economic Importance): అధికం (ఫీడ్ తీసుకోవడం తగ్గడం మరియు గుడ్ల ఉత్పత్తి 10-40% తగ్గడం వల్ల)

క్లినికల్ లక్షణాలు (Clinical Signs)

  • ప్రారంభ/మధ్య దశ: తక్కువ ఇంక్యుబేషన్ కాలం (24-48 గంటలు). తుమ్ములు, సీరస్ నుంచి మ్యూకాయిడ్ వరకు ముక్కు స్రావం, ఫీడ్ తీసుకోవడంలో తీవ్రమైన తగ్గుదల వేగంగా కనిపిస్తాయి.
  • ముదిరిన దశ: ఇన్‌ఫ్రాఆర్బిటల్ సైనస్‌లు మరియు కళ్ల చుట్టూ రెండు వైపులా స్పష్టంగా ముఖం ఉబ్బడం; మగ పక్షుల్లో ఇది వాటిల్స్ వరకు వ్యాపిస్తుంది. గుడ్ల ఉత్పత్తి 10-40% తగ్గుతుంది. పై శ్వాసకోశ వ్యవస్థను ప్రభావితం చేస్తుంది.
  • శవపరీక్షలో కనిపించే మార్పులు: ముక్కు మార్గాల్లో తీవ్రమైన క్యాటరల్ వాపు; ఇన్‌ఫ్రాఆర్బిటల్ సైనస్‌లలో చిక్కటి మ్యూకాయిడ్ నుంచి కేసియస్ వరకు ఉండే స్రావం. ముఖం మరియు వాటిల్స్‌లో చర్మం కింద వాపు.

నిర్ధారణ (Diagnosis)

  • క్షేత్రస్థాయి నిర్ధారణ: లేయర్ ఫ్లాక్‌లలో అకస్మాత్తుగా ముఖం ఉబ్బడం మరియు దుర్వాసనతో కూడిన ముక్కు స్రావం
  • ప్రయోగశాల పరీక్షలు: Staphylococcus aureus తో క్రాస్-స్ట్రీక్ చేసిన బ్లడ్ అగార్‌పై ఐసోలేషన్ (డ్యూ-డ్రాప్ కాలనీల సాటిలైట్ గ్రోత్), PCR, సీరోలజీ
  • భేద నిర్ధారణ: Fowl Cholera, Mycoplasmosis, Swollen Head Syndrome

చికిత్స (Treatment)

  • తక్షణ చర్యలు: వేరుగా ఉంచడం; వయస్సు సమూహాలను కలపకూడదు (ఆల్-ఇన్, ఆల్-అవుట్)
  • మందులు: Sulfadimethoxine, Erythromycin
  • ఉపసంహరణ: DAHD/SVTG మార్గదర్శకాలకు లోబడి ఉంటుంది
  • పశువైద్య జోక్యం: అవును (SVTG ప్రకారం యాంటీమైక్రోబయల్స్)

నివారణ (Prevention)

  • వ్యాక్సినేషన్: కోరిజా (ట్రైవాలెంట్) (Coryza (Trivalent)) ఇనాక్టివేటెడ్ బ్యాక్టీరిన్ వ్యాక్సిన్ (10-12 వారాల వయస్సులో చర్మం కింద / కండరంలో ఇంజెక్షన్, 16-18 వారాల్లో బూస్టర్)
  • బయోసెక్యూరిటీ(Biosecurity): ప్రామాణిక బయోసెక్యూరిటీ ప్రోటోకాల్స్ ద్వారా నియంత్రణ
  • ఫారం నిర్వహణ: క్యారియర్‌ల ద్వారా వ్యాధి వ్యాప్తిని నివారించేందుకు "ఆల్-ఇన్, ఆల్-అవుట్" విధానం

పరిమాణాత్మక డేటా (Quantitative Data)

  • అనారోగ్య రేటు (Morbidity Rate): 80% నుండి 100%
  • మరణాల రేటు (Mortality Rate): < 5% (సంక్లిష్టతలు లేని సందర్భాల్లో)
  • గుడ్ల ఉత్పత్తి తగ్గుదల (Egg Production Drop): 10% నుండి 40%
  • ఇంక్యుబేషన్ పీరియడ్ (Incubation Period): 24 నుండి 48 గంటలు

సంబంధాలు (Relationships)

  • వ్యాక్సిన్లు (Vaccines): కోరైజా (ట్రైవాలెంట్) (Coryza (Trivalent))
  • మందులు (Medicines): Sulfadimethoxine, Erythromycin
  • నిర్వహణ (Management): బయోసెక్యూరిటీ ప్రోటోకాల్స్, ఆల్-ఇన్ ఆల్-అవుట్
  • సూచికలు (Indicators): ఫీడ్ తీసుకోవడం