diseases•v1

ಕೋಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್‌ಫೆಕ್ಷಿಯಸ್ ಕೊರೈಜಾ (Infectious Coryza)

ಕೋಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್‌ಫೆಕ್ಷಿಯಸ್ ಕೊರೈಜಾ (Infectious Coryza)

ಲೇಖಕರು: KodiBook Digital Research Team
ಸಂಪಾದಕೀಯ ವಿಮರ್ಶೆ: KodiBook Editorial Team
ಕೊನೆಯದಾಗಿ ನವೀಕರಿಸಿದ್ದು: 2026-06-27
⚡

ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಫಾರ್ಮ್ ಕೆಲಸಗಳು

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

At a Glance

  • ತೀವ್ರತೆಯ ಮಟ್ಟ: High

What You May Notice

  • ಆರಂಭಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಇನ್‌ಕ್ಯುಬೇಶನ್ (24-48 ಗಂಟೆಗಳು). ಸೀನುವುದು, ಮೂಗಿನಿಂದ ನೀರಿನಂತಹ ಅಥವಾ ಲೋಳೆಯಂತಹ ಸ್ರಾವ ಮತ್ತು ಫೀಡ್ ಸೇವನೆಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಕುಸಿತ ತಕ್ಷಣವೇ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
  • ಮುಂದುವರಿದ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಮುಖದ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ (ಇನ್‌ಫ್ರಾಆರ್ಬಿಟಲ್ ಸೈನಸ್ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳು) ಗಮನಾರ್ಹ ಊತ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಜುಟ್ಟಿನ ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೂ (ವ್ಯಾಟಲ್ಸ್) ಹರಡುತ್ತದೆ. ಮೊಟ್ಟೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಸಿತ (10-40%). ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಉಸಿರಾಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಾಧಿಸುತ್ತದೆ.
  • ಮರಣೋತ್ತರ ಪರೀಕ್ಷೆ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು: ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಕ್ಯಾಟರಲ್ ಉರಿಯೂತ, ಇನ್‌ಫ್ರಾಆರ್ಬಿಟಲ್ ಸೈನಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ದಪ್ಪನೆಯ ಲೋಳೆ ಅಥವಾ ಗಿಣ್ಣಿನಂತಹ ಸ್ರಾವ. ಮುಖ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಟಲ್‌ಗಳ ಚರ್ಮದ ಕೆಳಗೆ ಎಡಿಮಾ (ದ್ರವ ಶೇಖರಣೆ).

Field Verification Checkpoints

  • ಕ್ಷೇತ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆ: ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುವ ಕೋಳಿಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಮುಖದ ಊತ ಮತ್ತು ಮೂಗಿನಿಂದ ದುರ್ವಾಸನೆಯುಕ್ತ ಸ್ರಾವ ಬರುವುದು
  • ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಧೃಡೀಕರಣ: Staphylococcus aureus ನೊಂದಿಗೆ ಬ್ಲಡ್ ಅಗಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಸ್-ಸ್ಟ್ರೀಕ್ ಮಾಡಿ ಐಸೋಲೇಷನ್ ಮಾಡುವುದು (ಇಬ್ಬನಿ ಹನಿಯಂತಹ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಕಾಲನಿಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ), PCR ಮತ್ತು ಸೆರೋಲಜಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು
  • ಇತರ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು: ಫೌಲ್ ಕಾಲರಾ, ಮೈಕೋಪ್ಲಾಸ್ಮೋಸಿಸ್ (Mycoplasmosis), ಸ್ವೊಲನ್ ಹೆಡ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್

Prevention & Control Action

  • ಲಸಿಕೆ ನಿಯಂತ್ರಣ: Hatchery standard or field boosting
  • ಜೈವಿಕ ಭದ್ರತೆ ಕ್ರಮ: ನಿಯಮಿತ ಬಯೋಸಿಕ್ಯುರಿಟಿ (Biosecurity) ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಮೂಲಕ ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು

ಗುರುತು (Identity)

ಇದು Avibacterium paragallinarum ನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಕೋಳಿಗಳ ತೀವ್ರ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಲ್ ಉಸಿರಾಟದ ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಕೇವಲ ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಉಸಿರಾಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ತೀವ್ರ ಉರಿಯೂತ, ಮುಖ ಊದಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಟೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಇಳಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ಅವಲೋಕನ (Overview)

ಇನ್‌ಫೆಕ್ಷಿಯಸ್ ಕೊರೈಜಾ ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ವಿವಿಧ ವಯಸ್ಸಿನ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಲೇಯರ್ ಮತ್ತು ಬ್ರೀಡರ್ ಫಾರಂಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಲ್ ರೋಗಕಾರಕವಾಗಿದೆ. ಈ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾವು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವ ಎಂಡೊಟಾಕ್ಸಿನ್‌ಗಳು ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಇನ್‌ಫ್ರಾಆರ್ಬಿಟಲ್ ಸೈನಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಉರಿಯೂತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ. ಇದು ಮೊಟ್ಟೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಕುಸಿತ, ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕುಂಠಿತಗೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಮುಖ ಊದಿಕೊಳ್ಳಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಜೀವಿತಾವಧಿಯವರೆಗೆ ಸಬ್‌ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಕ್ಯಾರಿಯರ್‌ಗಳಾಗಿ (ರೋಗವಾಹಕಗಳಾಗಿ) ಉಳಿಯುವುದರಿಂದ, "ಆಲ್-ಇನ್, ಆಲ್-ಔಟ್" ನಿರ್ವಹಣಾ ವಿಧಾನವು ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ. ಇದರ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ಟ್ರೈವೇಲೆಂಟ್ ಇನ್‌ಆಕ್ಟಿವೇಟೆಡ್ ಬ್ಯಾಕ್ಟರಿನ್ ಲಸಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು SVTG ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗುವ ಆಂಟಿಮೈಕ್ರೋಬಿಯಲ್‌ಗಳ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಸಂಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರಚಿತ ಅಂಶಗಳು (Structured Facts)

ವರ್ಗೀಕರಣ (Classification)

ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಲ್ > ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಕಾರಕ

ರೋಗವ್ಯಾಪ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ (Epidemiology)

  • Prevalence in India: ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪರಿಣಾಮ ಹೊಂದಿದೆ
  • Severity: ಅಧಿಕ
  • Affected Species: ಕೋಳಿಗಳು (ಪುಲ್ಲೆಟ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಲೇಯರ್‌ಗಳು)
  • Affected Age: 14 ವಾರಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಯಸ್ಸಿನ ಹಕ್ಕಿಗಳು
  • Transmission: ನೇರ ಸಂಪರ್ಕ, ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ ಹರಡುವ ಹನಿಗಳು ಮತ್ತು ಕಲುಷಿತ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಮೂಲಕ ಅಡ್ಡಲಾಗಿ (ಹಕ್ಕಿಯಿಂದ ಹಕ್ಕಿಗೆ) ಹರಡುತ್ತದೆ
  • Seasonality: ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿಲ್ಲ
  • Mortality: 5% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ (ಇತರ ಸೋಂಕುಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ)
  • Morbidity: 80% ರಿಂದ 100%
  • Economic Importance: ಅಧಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಮಹತ್ವ (Economic Importance) (ಫೀಡ್ ಸೇವನೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದು ಮತ್ತು 10-40% ಮೊಟ್ಟೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕುಸಿಯುವುದರಿಂದ)

ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಲಕ್ಷಣಗಳು (Clinical Signs)

  • Early/Intermediate: ಅಲ್ಪಾವಧಿಯ ಇನ್‌ಕ್ಯುಬೇಶನ್ (24-48 ಗಂಟೆಗಳು). ಸೀನುವುದು, ಮೂಗಿನಿಂದ ನೀರಿನಂತಹ ಅಥವಾ ಲೋಳೆಯಂತಹ ಸ್ರಾವ ಮತ್ತು ಫೀಡ್ ಸೇವನೆಯಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಕುಸಿತ ತಕ್ಷಣವೇ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ.
  • Advanced: ಮುಖದ ಎರಡೂ ಬದಿಗಳಲ್ಲಿ (ಇನ್‌ಫ್ರಾಆರ್ಬಿಟಲ್ ಸೈನಸ್ ಮತ್ತು ಕಣ್ಣುಗಳು) ಗಮನಾರ್ಹ ಊತ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಗಂಡು ಹಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿ ಇದು ಜುಟ್ಟಿನ ಕೆಳಭಾಗಕ್ಕೂ (ವ್ಯಾಟಲ್ಸ್) ಹರಡುತ್ತದೆ. ಮೊಟ್ಟೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಸಿತ (10-40%). ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಉಸಿರಾಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಬಾಧಿಸುತ್ತದೆ.
  • Postmortem Findings: ಮೂಗಿನ ಹೊಳ್ಳೆಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಕ್ಯಾಟರಲ್ ಉರಿಯೂತ, ಇನ್‌ಫ್ರಾಆರ್ಬಿಟಲ್ ಸೈನಸ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ದಪ್ಪನೆಯ ಲೋಳೆ ಅಥವಾ ಗಿಣ್ಣಿನಂತಹ ಸ್ರಾವ. ಮುಖ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಟಲ್‌ಗಳ ಚರ್ಮದ ಕೆಳಗೆ ಎಡಿಮಾ (ದ್ರವ ಶೇಖರಣೆ).

ರೋಗನಿರ್ಣಯ (Diagnosis)

  • Field Diagnosis: ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುವ ಕೋಳಿಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಮುಖದ ಊತ ಮತ್ತು ಮೂಗಿನಿಂದ ದುರ್ವಾಸನೆಯುಕ್ತ ಸ್ರಾವ ಬರುವುದು
  • Laboratory Tests: Staphylococcus aureus ನೊಂದಿಗೆ ಬ್ಲಡ್ ಅಗಾರ್‌ನಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಸ್-ಸ್ಟ್ರೀಕ್ ಮಾಡಿ ಐಸೋಲೇಷನ್ ಮಾಡುವುದು (ಇಬ್ಬನಿ ಹನಿಯಂತಹ ಸ್ಯಾಟಲೈಟ್ ಕಾಲನಿಗಳ ಬೆಳವಣಿಗೆ), PCR ಮತ್ತು ಸೆರೋಲಜಿ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು
  • Differential Diagnosis: ಫೌಲ್ ಕಾಲರಾ, ಮೈಕೋಪ್ಲಾಸ್ಮೋಸಿಸ್ (Mycoplasmosis), ಸ್ವೊಲನ್ ಹೆಡ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್

ಚಿಕಿತ್ಸೆ (Treatment)

  • Immediate Actions: ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವುದು; ವಿವಿಧ ವಯಸ್ಸಿನ ಗುಂಪುಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಿಸದಿರುವುದು (ಆಲ್-ಇನ್, ಆಲ್-ಔಟ್)
  • Supportive Care: ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿಲ್ಲ
  • Medicines: ಸಲ್ಫಾಡೈಮಿಥಾಕ್ಸಿನ್, ಎರಿಥ್ರೊಮೈಸಿನ್
  • Withdrawal: DAHD/SVTG ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳಿಗೆ ಒಳಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ
  • Veterinary Intervention: ಹೌದು (SVTG ಪ್ರಕಾರ ಆಂಟಿಮೈಕ್ರೋಬಿಯಲ್‌ಗಳು)

ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ (Prevention)

  • Vaccination: ಕೊರೈಜಾ (ಟ್ರೈವೇಲೆಂಟ್) ಇನ್‌ಆಕ್ಟಿವೇಟೆಡ್ ಬ್ಯಾಕ್ಟರಿನ್ ಲಸಿಕೆ (10-12 ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಚರ್ಮದ ಕೆಳಗೆ / ಮಾಂಸಖಂಡಕ್ಕೆ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್ ಮತ್ತು 16-18 ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬೂಸ್ಟರ್ ಡೋಸ್)
  • Biosecurity: ನಿಯಮಿತ ಬಯೋಸಿಕ್ಯುರಿಟಿ (Biosecurity) ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಮೂಲಕ ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು
  • Farm Management: ಕ್ಯಾರಿಯರ್ ಮೂಲಕ ರೋಗ ಹರಡುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು "ಆಲ್-ಇನ್, ಆಲ್-ಔಟ್" ಪದ್ಧತಿ

ಪ್ರಮಾಣಾತ್ಮಕ ಡೇಟಾ (Quantitative Data)

  • ರೋಗಬಾಧಿತ ಪ್ರಮಾಣ ದರ (Morbidity Rate): 80% ರಿಂದ 100%
  • ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ದರ (Mortality Rate): 5% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ (ಇತರ ಸೋಂಕುಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ)
  • ಮೊಟ್ಟೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಇಳಿಕೆ (Egg Production Drop): 10% ರಿಂದ 40%
  • ಇಂಕ್ಯುಬೇಶನ್ ಅವಧಿ (Incubation Period): 24 ರಿಂದ 48 ಗಂಟೆಗಳು

ಸಂಬಂಧಗಳು (Relationships)

  • ಲಸಿಕೆಗಳು (Vaccines): ಕೊರೈಜಾ (ಟ್ರೈವೇಲೆಂಟ್)
  • ಔಷಧಿಗಳು (Medicines): ಸಲ್ಫಾಡೈಮಿಥಾಕ್ಸಿನ್, ಎರಿಥ್ರೊಮೈಸಿನ್
  • ನಿರ್ವಹಣೆ (Management): ಬಯೋಸಿಕ್ಯುರಿಟಿ (Biosecurity) ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು, ಆಲ್-ಇನ್ ಆಲ್-ಔಟ್
  • ಸೂಚಕಗಳು (Indicators): ಫೀಡ್ ಸೇವನೆ (Feed Intake)