గుర్తింపు (Identity)

సింగిల్-స్ట్రాండెడ్ RNA గామాకొరోనావైరస్ వల్ల వచ్చే తీవ్రమైన, అత్యంత అంటువ్యాధి వైరల్ వ్యాధి. ఇది శ్వాసకోశ, మూత్రపిండ మరియు ప్రజనన వ్యవస్థలను ప్రభావితం చేసి, తీవ్రమైన శ్వాసకోశ వ్యాధి, మూత్రపిండాల్లో మార్పులు (యూరోలిథియాసిస్), నీళ్లలా పలుచగా ఉండే గుడ్డు తెల్లసొన, అలాగే గుడ్ల ఉత్పత్తిలో శాశ్వత తగ్గుదలకు కారణమవుతుంది.

సంక్షిప్త అవలోకనం (Overview)

ఇన్ఫెక్షియస్ బ్రాంకైటిస్ (Infectious Bronchitis) అనేది ప్రపంచవ్యాప్తంగా వ్యాపించిన, బ్రాయిలర్ మరియు లేయర్ పరిశ్రమలకు అత్యంత ముఖ్యమైన వైరస్ వ్యాధికారకం (Pathogen). వైరస్ శ్వాసనాళంలోని సిలియేటెడ్ ఎపితీలియల్ కణాల్లో పెరిగి సిలియా కోల్పోవడానికి కారణమవుతుంది. కొన్ని వేరియంట్ స్ట్రెయిన్లు మూత్రపిండాలను ఎక్కువగా ప్రభావితం చేస్తాయి లేదా అండవాహికను లక్ష్యంగా చేసుకుంటాయి. ఇది నీళ్లలా పలుచగా ఉండే గుడ్డు తెల్లసొనకు మరియు గుడ్ల ఉత్పత్తిలో గణనీయమైన తగ్గుదలకు (50% వరకు) కారణమవుతుంది. నివారణలో పర్యావరణ అమోనియా స్థాయిని తగ్గించేందుకు సరైన గాలి మార్పిడిని నిర్వహించడం, అలాగే నిర్దిష్ట లైవ్ అటెన్యుయేటెడ్ లేదా ఇనాక్టివేటెడ్ వ్యాక్సిన్లు (ఉదా., Mass-type H120, ND+IB+EDS Killed) ఇవ్వడం ముఖ్యమైనవి. IBV వల్ల శ్లేష్మ పొర దెబ్బతినడం వల్ల ఫ్లాక్‌లలో ద్వితీయ కోలిసెప్టిసీమియా (APEC) వచ్చే అవకాశం గణనీయంగా పెరుగుతుంది.

నిర్మిత సమాచారం (Structured Facts)

వర్గీకరణ (Classification)

వైరల్ > సంక్రామక వ్యాధికారకం

ఎపిడెమియాలజీ (Epidemiology)

• తీవ్రత: ఎక్కువ
• ప్రభావిత జాతులు: పౌల్ట్రీ (లేయర్లు మరియు చిన్న కోడిపిల్లలు ఎక్కువగా ప్రభావితమవుతాయి)
• ప్రభావిత వయస్సు: అన్ని వయస్సులు; < 3 వారాల కోడిపిల్లల్లో మరణాలు మరియు శాశ్వత నష్టం ప్రమాదం అత్యధికం
• వ్యాప్తి: గాలిలోని ఏరోసాల్స్, ప్రత్యక్ష సంపర్కం మరియు యాంత్రిక వ్యాప్తి ద్వారా అత్యంత వేగంగా సమాంతర వ్యాప్తి
• మరణాల రేటు: < 5% (ఇతర సమస్యలు లేని సందర్భాల్లో), 30% వరకు (చిన్న కోడిపిల్లల్లో మూత్రపిండాలను ప్రభావితం చేసే స్ట్రెయిన్లు)
• అనారోగ్య రేటు: ఇంతకు ముందు వ్యాధికి గురికాని జనాభాలో దాదాపు 100%
• ఆర్థిక ప్రాముఖ్యత (Economic Importance): ఎక్కువ

క్లినికల్ లక్షణాలు (Clinical Signs)

• ప్రారంభ/మధ్య దశ: శ్వాసనాళంలో రేల్స్, దగ్గు, తుమ్ములు, ముక్కు నుంచి స్రావం, కళ్లలో తేమ, తీవ్రమైన నీరసం. మూత్రపిండాలను ప్రభావితం చేసే రూపంలో: తీవ్రమైన డీహైడ్రేషన్, నీటి వినియోగం పెరగడం (పాలిడిప్సియా)
• ముదిరిన దశ: గుడ్ల ఉత్పత్తి 50% వరకు తగ్గడం; పలుచని పెంకు, ఆకారం మారిన లేదా పెంకులేని గుడ్లు, నీళ్లలా పలుచని ఆల్బుమెన్‌తో కనిపించడం. శ్వాసకోశ, మూత్రపిండ మరియు మూత్ర-ప్రజనన వ్యవస్థలను ప్రభావితం చేస్తుంది.
• శవపరీక్షలో కనిపించే మార్పులు: క్యాటర్రల్ ట్రాకైటిస్, ఊపిరితిత్తుల్లో రక్తసంచారం పెరగడం, ఎయిర్ సాక్స్‌లో సీరస్/కేసియస్ స్రావం. మూత్రపిండాలను ప్రభావితం చేసే రూపంలో: ఉరేట్ నిల్వలతో ఉబ్బిన, పాలిపోయిన మూత్రపిండాలు. లేయర్లలో: సిస్టిక్ కుడి అండవాహిక.

నిర్ధారణ (Diagnosis)

• క్షేత్రస్థాయి నిర్ధారణ: నిర్దిష్ట గుడ్డు పెంకు/ఆల్బుమెన్ లోపాలు మరియు పాలిడిప్సియాతో కలిసిన శ్వాసకోశ లక్షణాలు.
• ప్రయోగశాల పరీక్షలు: S1 జన్యువును లక్ష్యంగా చేసుకున్న RT-PCR, సీరోటైప్ నిర్ధారణకు సీక్వెన్సింగ్, ఎంబ్రియోనేటెడ్ గుడ్లలో వైరస్ ఐసోలేషన్ (ఎంబ్రియో ఎదుగుదల మందగించడం/ముడుచుకోవడం), ELISA
• భేద నిర్ధారణ: న్యూక్యాసిల్ వ్యాధి (Newcastle Disease), Infectious Laryngotracheitis, Mycoplasmosis

చికిత్స (Treatment)

• మందులు: ఏవీ లేవు

నివారణ (Prevention)

• వ్యాక్సినేషన్: IB H120 (స్ప్రే / కళ్లలో చుక్కలుగా) ఒక రోజు వయస్సులో; ND+IB+EDS Killed (చర్మం కింద / కండరంలో ఇంజెక్షన్)
• బయోసెక్యూరిటీ(Biosecurity): ప్రామాణిక బయోసెక్యూరిటీ ప్రోటోకాల్స్
• ఫారం నిర్వహణ: పర్యావరణ అమోనియా స్థాయిని తగ్గించేందుకు సరైన గాలి మార్పిడిని నిర్వహించాలి

పరిమాణాత్మక డేటా (Quantitative Data)

• అనారోగ్య రేటు (Morbidity Rate): ~100%
• మరణాల రేటు (Mortality Rate): < 5% (ఇతర సమస్యలు లేని సందర్భాల్లో); 30% వరకు (మూత్రపిండాలను ప్రభావితం చేసే రూపం)
• గుడ్ల ఉత్పత్తి తగ్గుదల (Egg Production Drop): 50% వరకు

సంబంధాలు (Relationships)

• వ్యాక్సిన్లు (Vaccines): IB H120, ND+IB+EDS Killed
• మందులు (Medicines): ఏవీ లేవు
• సహకార/పూర్వప్రేరేపక కారకాలు (Synergistic/Predisposing Factors): అమోనియా విషతుల్యత (సిలియా దెబ్బతినడాన్ని మరింత తీవ్రం చేస్తుంది), Escherichia coli (Colibacillosis)