ಗುರುತು (Identity)

ಕೋಳಿಗಳಿಗೆ ತಗಲುವ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹರಡುವ, ಡಬಲ್-ಸ್ಟ್ರಾಂಡೆಡ್ ಡಿಎನ್‌ಎ (dsDNA) ವೈರಲ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗ. ಇದು ಚರ್ಮ ಮತ್ತು ಮೇಲ್ಭಾಗದ ಉಸಿರಾಟದ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಎಪಿಥೀಲಿಯಲ್ ಹೈಪರ್‌ಪ್ಲಾಸಿಯಾವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದಾಗಿ ಗಂಟುಗಳಂತಿರುವ ಕಜ್ಜಿಗಳು/ಹುರುಪುಗಳು (ಒಣ ರೂಪ) ಅಥವಾ ಡಿಫ್ತೀರಿಟಿಕ್ ಪದರಗಳು (ತೇವ ರೂಪ) ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.

ಅವಲೋಕನ (Overview)

ಕೋಳಿ ಸಿಡುಬು (Fowl Pox) ಎಂಬುದು ಕಚ್ಚುವ ಕೀಟ ವಾಹಕಗಳು (ಸೊಳ್ಳೆಗಳು) ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವ ಬೆಚ್ಚಗಿನ, ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ವೈರಲ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಾಣುವಾಗಿದೆ. ಈ ದೊಡ್ಡ ಡಿಎನ್‌ಎ ವೈರಸ್ ಕೋಶದ್ರವ್ಯದಲ್ಲಿ (ಸೈಟೋಪ್ಲಾಸಂ) ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಿ, ಎಪಿಥೀಲಿಯಲ್ ಕೋಶಗಳ ಅತಿಯಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು (ಹೈಪರ್‌ಪ್ಲಾಸಿಯಾ) ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇಯೊಸಿನೊಫಿಲಿಕ್ ಬೋಲಿಂಗರ್ ಬಾಡಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಎರಡು ರೂಪಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ: ಕ್ಯುಟೇನಿಯಸ್ (ಗರಿಗಳಿಲ್ಲದ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ಕಜ್ಜಿಗಳು/ಗಂಟುಗಳು) ಮತ್ತು ಡಿಫ್ತೀರಿಟಿಕ್ (ಬಾಯಿಯ ಕುಹರ/ಶ್ವಾಸನಾಳದ ಮೇಲ್ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಚೀಸ್ ಮಾದರಿಯ ಪದರಗಳು). ಒಣ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಕಡಿಮೆಯಿದ್ದರೂ, ತೇವ ರೂಪವು ಉಸಿರುಗಟ್ಟುವಿಕೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾವುಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು. ಕೀಟ ನಿಯಂತ್ರಣ (ಲಾರ್ವಾನಾಶಕಗಳು, ಮೆಶ್ ಶೆಡ್ಡುಗಳು) ಮತ್ತು ರೆಕ್ಕೆಯ ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಚುಚ್ಚುವ (ವಿಂಗ್-ವೆಬ್ ಪಂಕ್ಚರ್) ಮೂಲಕ ನೀಡಲಾಗುವ ಲೈವ್ ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದ ಫೌಲ್ ಪಾಕ್ಸ್ ಎಂ-ಸ್ಟ್ರೈನ್ / ಪಿಜನ್ ಪಾಕ್ಸ್ ಲಸಿಕೆಗಳು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕ್ರಮಗಳಾಗಿವೆ.

ರಚಿತ ಅಂಶಗಳು (Structured Facts)

ವರ್ಗೀಕರಣ (Classification)

ವೈರಲ್ (Viral) > ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಾಣು (Infectious Pathogen)

ರೋಗವ್ಯಾಪ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ (Epidemiology)

• ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರೋಗದ ಹರಡುವಿಕೆ: ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಮತ್ತು ತೇವಾಂಶವುಳ್ಳ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ (ಎಂಡೆಮಿಕ್)
• ತೀವ್ರತೆ: ಮಧ್ಯಮ
• ಬಾಧಿತ ಪ್ರಭೇದಗಳು: ಕೋಳಿಗಳು (ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಪುಲ್ಲೆಟ್‌ಗಳು, ಲೇಯರ್‌ಗಳು, ಹಿತ್ತಲ ಕೋಳಿಗಳು)
• ಬಾಧಿತ ವಯಸ್ಸು: ಎಲ್ಲಾ ವಯಸ್ಸಿನ ಹಕ್ಕಿಗಳು
• ಹರಡುವಿಕೆ: ಕಚ್ಚುವ ಸಂಧಿಪದಿಗಳ (ಸೊಳ್ಳೆಗಳು) ಯಾಂತ್ರಿಕ ಪ್ರವೇಶ, ನೇರ ಸಂಪರ್ಕ, ಗರಿಗಳ ಧೂಳಿನ (ಡ್ಯಾಂಡರ್) ಉಸಿರಾಟದ ಮೂಲಕ
• ಋತುಮಾನ: ಬೆಚ್ಚಗಿನ ಮತ್ತು ಆರ್ದ್ರತೆಯ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ (ಸೊಳ್ಳೆಗಳ ಋತುವಿನಲ್ಲಿ) ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ
• ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ: < 1% (ಕ್ಯುಟೇನಿಯಸ್/ಒಣ ರೂಪ); ಉಸಿರುಗಟ್ಟುವಿಕೆಯಿಂದಾಗಿ 50% ವರೆಗೆ (ಡಿಫ್ತೀರಿಟಿಕ್/ತೇವ ರೂಪ)
• ರೋಗಬಾಧಿತ ಪ್ರಮಾಣ: ವಾಹಕಗಳ ಸಾಂದ್ರತೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ 10% ರಿಂದ 100%
• ಆರ್ಥಿಕ ಮಹತ್ವ (Economic Importance): ಮಧ್ಯಮದಿಂದ ಹೆಚ್ಚು

ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಲಕ್ಷಣಗಳು (Clinical Signs)

• ಆರಂಭಿಕ/ಮಧ್ಯಂತರ: ನಿಧಾನವಾಗಿ ಹರಡುವಿಕೆ
• ಮುಂದುವರಿದ ಹಂತ: ಕ್ಯುಟೇನಿಯಸ್ (ಒಣ ರೂಪ): ತುರಾಯಿ/ಕತ್ತಿನ ಭಾಗ/ಕಾಲುಗಳ ಮೇಲೆ ಹಳದಿ ಗುಳ್ಳೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಪ್ಪು ಕಜ್ಜಿಗಳಾಗಿ ಬದಲಾಗುವ ಗಂಟುಗಳುಳ್ಳ ಗಾಯಗಳು. ಡಿಫ್ತೀರಿಟಿಕ್ (ತೇವ ರೂಪ): ಬಾಯಿ/ಅನ್ನನಾಳದ ಲೋಳೆಪೊರೆಯ ಮೇಲೆ ಹಳದಿ, ಚೀಸ್ ಮಾದರಿಯ, ಉಬ್ಬಿದ ಸುಳ್ಳು-ಪೊರೆಯ (ಸ್ಯೂಡೋಮೆಂಬ್ರೇನಸ್) ಪದರಗಳು.
• ಶವಪರೀಕ್ಷೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು (ಪೋಸ್ಟ್‌ಮಾರ್ಟಮ್): ಲೋಳೆಪೊರೆಗೆ ಗಟ್ಟಿಯಾಗಿ ಅಂಟಿಕೊಂಡಿರುವ ಫೈಬ್ರೋನೆಕ್ರೋಟೈಕ್ ಪೊರೆಗಳು (ತೆಗೆದಾಗ ರಕ್ತಸ್ರಾವವಾಗುವ ಹುಣ್ಣುಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ).

ರೋಗನಿರ್ಣಯ (Diagnosis)

• ಫೀಲ್ಡ್ ರೋಗನಿರ್ಣಯ: ಗರಿಗಳಿಲ್ಲದ ಚರ್ಮದ ಮೇಲೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಕಜ್ಜಿಗಳು ಅಥವಾ ಬಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಚೀಸ್ ಮಾದರಿಯ ಪದರಗಳು
• ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು: ಹಿಸ್ಟೋಪಾಥಾಲಜಿ (ಇಯೊಸಿನೊಫಿಲಿಕ್ ಇಂಟ್ರಾಸೈಟೋಪ್ಲಾಸ್ಮಿಕ್ ಬೋಲಿಂಗರ್ ಬಾಡಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಎಪಿಥೀಲಿಯಲ್ ಹೈಪರ್‌ಪ್ಲಾಸಿಯಾ), ಕೊರಿಯೊಅಲ್ಲಾಂಟೊಯಿಕ್ ಮೆಂಬರೇನ್ ಮೇಲೆ ವೈರಸ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವಿಕೆ (ಪಾಕ್ ಗಾಯಗಳು), PCR
• ಡಿಫರೆನ್ಷಿಯಲ್ ರೋಗನಿರ್ಣಯ: ಇನ್‌ಫೆಕ್ಷಿಯಸ್ ಲ್ಯಾರಿಂಗೋಟ್ರಾಕಿಯೈಟಿಸ್ (ILT), ಕ್ಯಾಂಡಿಡಿಯಾಸಿಸ್ (Candidiasis)

ಚಿಕಿತ್ಸೆ (Treatment)

• ತಕ್ಷಣದ ಕ್ರಮಗಳು: ರೋಗವಾಹಕಗಳ (ಸೊಳ್ಳೆ/ಕೀಟ) ನಿಯಂತ್ರಣ
• ಪೋಷಕ ಆರೈಕೆ: ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿಲ್ಲ
• ಔಷಧಿಗಳು: ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ
• ವಿತ್‌ಡ್ರಾವಲ್ ಅವಧಿ: ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿಲ್ಲ
• ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ: ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿಲ್ಲ

ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ (Prevention)

• ಲಸಿಕೆ: ಫೌಲ್ ಪಾಕ್ಸ್ ಎಂ-ಸ್ಟ್ರೈನ್ ಅಥವಾ ಪಿಜನ್ ಪಾಕ್ಸ್ ಲೈವ್ ಅಟೆನ್ಯೂಯೇಟೆಡ್ ಲಸಿಕೆ (8-10 ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ರೆಕ್ಕೆಯ ಚರ್ಮಕ್ಕೆ ಚುಚ್ಚುವ ಮೂಲಕ ವಿಂಗ್-ವೆಬ್ ಪಂಕ್ಚರ್, ಅಥವಾ ರೋಗದ ತೀವ್ರತೆಯಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಮೊದಲ ದಿನದ ಮರಿಗಳಿಗೆ ನೀಡುವುದು)
• ಬಯೋಸಿಕ್ಯುರಿಟಿ (Biosecurity): ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಯೋಸಿಕ್ಯುರಿಟಿ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಕಚ್ಚುವ ಕೀಟಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ, ಶೆಡ್ಡುಗಳಿಗೆ ಮೆಶ್/ಪರದೆ ಹಾಕುವುದು, ನಿಂತ ನೀರನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವುದು, ಲಾರ್ವಾನಾಶಕಗಳ ಬಳಕೆ
• ಫಾರಂ ನಿರ್ವಹಣೆ: ಅತಿಯಾದ ಜನದಟ್ಟಣೆ (ಓವರ್‌ಕ್ರೌಡಿಂಗ್) ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಪರಿಸರ ತಾಪಮಾನವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು (ಇವು ರೋಗದ ತೀವ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತವೆ)

ಪ್ರಮಾಣಾತ್ಮಕ ಡೇಟಾ (Quantitative Data)

• ರೋಗಬಾಧಿತ ಪ್ರಮಾಣ ದರ (Morbidity Rate): 10% to 100%
• ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ದರ (Mortality Rate): < 1% (ಒಣ ರೂಪ), 50% ವರೆಗೆ (ತೇವ ರೂಪ)
• ಲಸಿಕಾಕರಣ ವಯಸ್ಸು (Vaccination Age): 8 ರಿಂದ 10 ವಾರಗಳು

ಸಂಬಂಧಗಳು (Relationships)

• ಲಸಿಕೆಗಳು (Vaccines): ಫೌಲ್ ಪಾಕ್ಸ್ ಎಂ-ಸ್ಟ್ರೈನ್, ಪಿಜನ್ ಪಾಕ್ಸ್
• ಔಷಧಿಗಳು (Medicines): ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ
• ಬಯೋಸಿಕ್ಯುರಿಟಿ (Biosecurity): ರೋಗವಾಹಕಗಳ ನಿಯಂತ್ರಣ (ಲಾರ್ವಾನಾಶಕಗಳು, ಸೊಳ್ಳೆ ಪರದೆ)
• ಪೂರ್ವಪ್ರೇರಕ ಅಂಶಗಳು (Predisposing Factors): ಅತಿಯಾದ ಸಾಂದ್ರತೆ (ಓವರ್‌ಕ್ರೌಡಿಂಗ್), ಹೆಚ್ಚಿನ ತಾಪಮಾನ