ಚಾಬ್ರೋ (Chabro)
Chabro (also known as Chabro-Black or CPDO Chabro) is a dual-purpose, multi-colored commercial crossbred developed by the Central Poultry Development Organization (CPDO), Chandigarh, in the 2010s. It was developed to support backyard and semi-intensive poultry farming in Northern and Central India and has been recommended for propagation under rural backyard programs due to its high adaptability and disease resistance.
Breed Characteristics
Economic Importance
Chabro is notable for its high adaptability to varied climatic conditions, including high-altitude cold zones such as Leh-Ladakh. It is recommended for smallholders and rural backyard operations in Northern and Central India. Scientific studies have shown that supplementing Chabro diets with Moringa leaf meal or alternative green proteins like Azolla can significantly improve FCR, carcass quality, and immune status.
ಅವಲೋಕನ (Overview)
ಚಾಬ್ರೋ (Chabro) (ಚಾಬ್ರೋ-ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ / ಕಲರ್ಡ್ ಚಾಬ್ರೋ ಎಂದೂ ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತದೆ) ಎಂಬುದು ಚಂಡೀಗಢದ ಕೇಂದ್ರ ಕೋಳಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಂಸ್ಥೆ (CPDO) ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದ ಮತ್ತು 2010 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಪರಿಚಯಿಸಲಾದ ದ್ವಿ-ಉದ್ದೇಶದ, ಬಹು-ಬಣ್ಣದ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಿಶ್ರತಳಿಯಾಗಿದೆ. ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಿತ್ತಲ ಹಾಗೂ ಅರೆ-ಸಾಂದ್ರ ಕೋಳಿ ಸಾಕಣೆಯನ್ನು ಬೆಂಬಲಿಸಲು ಇದನ್ನು ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದರ ಚಾಬ್ರೋ-ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ತಳಿಯು ಉತ್ತರದ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ.
ಮೂಲ (Origin)
ಚಂಡೀಗಢದ CPDO ಸಂಸ್ಥೆಯು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಿದೆ. CPDO ಚಾಬ್ರೋ ಮತ್ತು ಚಾಬ್ರೋ-ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಇದರ ಪರ್ಯಾಯ ಹೆಸರುಗಳಾಗಿವೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ತಳಿ ಆವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲಿ ಚಾಬ್ರೋ-ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ಮತ್ತು ಕಲರ್ಡ್ ಚಾಬ್ರೋ ಸೇರಿವೆ.
ಉತ್ಪಾದನಾ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ (Production Performance)
| ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯ ನಿಯತಾಂಕಗಳು | ಬಯಲು ಸೀಮೆಯ ಇಂಟೆನ್ಸಿವ್ (CPDO ವಿವರಣೆಗಳು) | ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಣಿವೆಯ ಚಳಿಗಾಲದ ಇಂಟೆನ್ಸಿವ್ | ಹೆಚ್ಚಿನ ಎತ್ತರದ ಲೇಹ್-ಲಡಾಖ್ (11,500 ಅಡಿ) |
|---|---|---|---|
| ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವಯಸ್ಸು | 7–8 ವಾರಗಳು | 7–8 ವಾರಗಳು | 8–12 ವಾರಗಳು |
| 4 ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ತೂಕ | 1.000–1.100 ಕೆಜಿ | 0.352 ಕೆಜಿ | 0.342–0.410 ಕೆಜಿ |
| 7 ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ತೂಕ | 1.400–1.500 ಕೆಜಿ | 1.111 ಕೆಜಿ | 0.701 ಕೆಜಿ |
| 60 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ತೂಕ | — | — | 1.00 ಕೆಜಿ |
| ವಯಸ್ಕ ಹಕ್ಕಿಯ ತೂಕ (ಗಂಡು) | 2.50–3.00 ಕೆಜಿ | ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ | 1.50–1.80 ಕೆಜಿ |
| ವಯಸ್ಕ ಹಕ್ಕಿಯ ತೂಕ (ಹೆಣ್ಣು) | 2.00–2.20 ಕೆಜಿ | ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ | — |
| ಫೀಡ್ ಕನ್ವರ್ಷನ್ ರೇಷಿಯೋ (FCR) (Feed Conversion Ratio (FCR)) (ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಅವಧಿ) | 2.48 (7 ವಾರಗಳಲ್ಲಿ) | 2.46 (7 ವಾರಗಳಲ್ಲಿ) | 1.50–3.00 (8 ವಾರಗಳವರೆಗೆ) |
| ಜೀವಂತ ಉಳಿಯುವ ಶೇಕಡಾವಾರು (Livability) | ≥96.0% | 94.5%–96.5% | 91.5%–96.5% (ಮೊದಲ ವಾರದಲ್ಲಿ 3.5% ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ) |
| ಡ್ರೆಸ್ಸಿಂಗ್ ಇಳುವರಿ (Dressing Yield) | 66.0%–68.0% | 65.0%–67.5% | 62.0%–65.0% |
ಮುಖ್ಯ ಗುಣಲಕ್ಷಣಗಳು (Key Characteristics)
- ಗರಿಗಳ ಬಣ್ಣ (Feather Color): ಬಹು-ಬಣ್ಣದ ಗರಿಗಳು; ಚಾಬ್ರೋ-ಬ್ಲ್ಯಾಕ್ ತಳಿಯು ಉತ್ತರದ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿದೆ
- ಬಿಸಿಯನ್ನು ತಾಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (Heat Tolerance): ಹೆಚ್ಚು — ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹವಾಮಾನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ
- ಚಳಿಯನ್ನು ತಾಳುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ (Cold Tolerance): ಹೆಚ್ಚು — ಲೇಹ್-ಲಡಾಖ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶೀತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲೂ ಉತ್ತಮ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ ನೀಡುತ್ತದೆ
- ಕಾಲುಗಳ ಬಲ (Leg Strength): ಉತ್ತಮ — ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾದ ಮೆಟಾಬಾಲಿಕ್ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ
- ಪರ್ಯಾಯ ಫೀಡ್‌ಗೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ: ನುಗ್ಗೆ ಸೊಪ್ಪಿನ ಹುಡಿ (3% ವರೆಗೆ) ನೀಡುವುದರಿಂದ ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಳ, FCR ಮತ್ತು ಮಾಂಸದ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಸಾಬೀತಾಗಿದೆ
ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಅಗತ್ಯಗಳು (Management Requirements)
- ಶೆಡ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆ (Housing): ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ — ಸಾಂದ್ರ (ಇಂಟೆನ್ಸಿವ್), ಅರೆ-ಸಾಂದ್ರ (ಸೆಮಿ-ಇಂಟೆನ್ಸಿವ್) ಮತ್ತು ಹಿತ್ತಲ ಸಾಕಣೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳು
- ಬ್ರೂಡಿಂಗ್ ತಾಪಮಾನ (Brooding Temperature): ಮೊದಲ ದಿನ 33°C ಇದ್ದು, ವಾರಕ್ಕೊಮ್ಮೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕು
- ಸ್ಟಾಕಿಂಗ್ ಸಾಂದ್ರತೆ (Stocking Density): ಇಂಟೆನ್ಸಿವ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಹಕ್ಕಿಗೆ 1.2–1.3 ಚದರ ಅಡಿ
- ನೀರು (Water): ಹೆಚ್ಚಿನ ಎತ್ತರದ ಶೀತ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಕರುಳಿನ ತಡೆತ (ಗಟ್ ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಷನ್) ತಡೆಯಲು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಚೆನ್ನಾಗಿ ನೀರು ಕುಡಿಯುವಂತೆ ಮಾಡುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ
- ಫೀಡ್ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ (Feed Program): ಸಾಮಾನ್ಯ ವಾಣಿಜ್ಯ ಸ್ಟಾರ್ಟರ್ ಮತ್ತು ಫಿನಿಷರ್ ಫೀಡ್‌ಗಳು; ನುಗ್ಗೆ ಸೊಪ್ಪಿನ ಹುಡಿ (3% ವರೆಗೆ) ನೀಡುವುದರಿಂದ ತೂಕ ಹೆಚ್ಚಳ, FCR ಮತ್ತು ಮಾಂಸದ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ; ಅಜೋಲ್ಲಾ ನೀಡುವುದರಿಂದಲೂ FCR, ಕಾರ್ಕಸ್ ಗುಣಮಟ್ಟ (Carcass Quality) ಮತ್ತು ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ
ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಅಂಶಗಳು (Health Considerations)
- ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಸಾಮಾನ್ಯ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ
- ರಾಣಿಕೇತ್ ರೋಗ (Newcastle Disease) ಮತ್ತು ಕೋಳಿ ಸಿಡುಬು (Fowl Pox) ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನು ತಪ್ಪದೇ ಹಾಕಿಸುವುದು ಸೂಕ್ತ
- ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಚಳಿಯಿಂದ ಬರುವ ಅಸೈಟಿಸ್ (Ascites) (ಹೊಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನೀರು ತುಂಬಿಕೊಳ್ಳುವುದು) ಮತ್ತು ಕಡಿಮೆ ನೀರು ಕುಡಿಯುವುದರಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಕರುಳಿನ ತಡೆತ ಮುಖ್ಯ ಆರೋಗ್ಯ ಸವಾಲುಗಳಾಗಿವೆ — ಸೂಕ್ತ ಬ್ರೂಡಿಂಗ್ ತಾಪಮಾನ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಉತ್ತಮ ಗಾಳಿ-ಬೆಳಕು ಮತ್ತು ನೀರು ಕುಡಿಯುವಂತೆ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯ
- ಉತ್ತಮ ಕಾಲುಗಳ ಬಲ — ಸಾಮಾನ್ಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲಿ ಗಟ್ಟಿಮುಟ್ಟಾದ ಮೆಟಾಬಾಲಿಕ್ ಆರೋಗ್ಯ
ಆರ್ಥಿಕ ಮಹತ್ವ (Economic Importance)
ಸಣ್ಣ ಹಿಡುವಳಿದಾರರಿಗೆ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಹಿತ್ತಲ ಸಾಕಣೆಗೆ ವೆಚ್ಚದಾಯಕವಾಗಿದ್ದು, ವಿವಿಧ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಲ್ಲೂ ಸ್ಥಿರ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಉತ್ಪಾದನೆ ನೀಡುತ್ತದೆ. ವಿಶೇಷ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ರಾಯ್ಲರ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರ (Growth Rate) ನಿಧಾನವಾಗಿದ್ದರೂ, ಉತ್ತಮ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ, ಕಡಿಮೆ ಫೀಡ್ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಲೆ ದೊರೆಯುವುದರಿಂದ ನಿರಂತರ ಆದಾಯ ಖಚಿತವಾಗುತ್ತದೆ.
ಪ್ರಯೋಜನಗಳು (Advantages)
- ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶೀತ ಪ್ರದೇಶಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳಿಗೆ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ
- ಉತ್ತಮ ಮಾಂಸ ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಟೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ನೀಡುವ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ದ್ವಿ-ಉದ್ದೇಶದ ತಳಿ
- ಸ್ಥಳೀಯ ರೋಗಗಳು ಮತ್ತು ಕಠಿಣ ಹವಾಮಾನ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳನ್ನು ತಡೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ
- ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಪರ್ಯಾಯ ಫೀಡ್ ಫಾರ್ಮುಲೇಶನ್‌ಗಳಲ್ಲೂ ಉತ್ತಮ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆ
ಮಿತಿಗಳು (Limitations)
- ಇಂಟೆನ್ಸಿವ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬೆಳೆಯುವ ವಾಣಿಜ್ಯ ಬ್ರಾಯ್ಲರ್‌ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ನಿಧಾನವಾದ ಬೆಳವಣಿಗೆ ದರ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಎಫ್‌ಸಿಆರ್ (FCR)
- ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಆಮ್ಲಜನಕದ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ (ಹೈಪೋಕ್ಸಿಯಾ) ನಿಧಾನ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಸೈಟಿಸ್ (Ascites) ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚು
- ಬಣ್ಣ ಮತ್ತು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಸ್ಕರಣಾ (ಪ್ರೊಸೆಸಿಂಗ್) ಘಟಕಗಳ ಅಗತ್ಯಗಳಿಗೆ ಸರಿಹೊಂದದಿರಬಹುದು
ಅತ್ಯಂತ ಸೂಕ್ತ ಕೋಳಿ ಸಾಕಣೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು (Best Suitable Farming Systems)
- ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹಿತ್ತಲ ಮತ್ತು ಅರೆ-ಸಾಂದ್ರ (Semi-intensive) ಕೋಳಿ ಸಾಕಣೆ
- ಅತಿ ಎತ್ತರದ ಶೀತ ಪ್ರದೇಶಗಳು (ಲೇಹ್-ಲಡಾಖ್, ಕಾಶ್ಮೀರ ಕಣಿವೆ)
- ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಪರ್ಯಾಯ ಫೀಡ್ ಬಳಸುವ ಗ್ರಾಮೀಣ ಹಿತ್ತಲ ಕೋಳಿ ಸಾಕಣೆ ಯೋಜನೆಗಳು
ಉಲ್ಲೇಖಗಳು (References)
- Juvenile growth performance of Chabro birds in Kashmir Valley — SKUAST Journal, 2014, SKUAST-K Portal
- Growth performance and survivability of Chabro-Black at high altitude — ResearchGate Publication, 2022, ResearchGate
- Effect of Moringa oleifera leaf meal supplementation on Chabro performance — International Journal of Livestock Research, 2020, IJLR
Review official commercial growth, feed intake, and FCR efficiency trajectories for Cobb 500, Ross 308, and VenCobb 430 with governed biophysical comparability.
ಸಂಬಂಧಿತ ಲೇಖನಗಳು
ಅನಕ್ (Anak)
The Israeli Anak broiler line was a commercial broiler genotype developed by Anak Breeders in Israel and introduced to India in the late 1970s and 1980s. It offered good heat tolerance due to its genetic development in Mediterranean climates. However, its lack of local technical and breeding infrastructure prevented it from competing effectively with dominant localized Cobb lines, leading to its discontinuation. It is no longer commercially available.
ಆರ್ಬರ್ ಏಕರ್ಸ್ ಪ್ಲಸ್ (Arbor Acres Plus)
The Arbor Acres Plus is a commercial broiler genotype developed by Aviagen Group in the United States, first introduced in the 1990s and available in India since the late 1990s to early 2000s. It was bred to deliver balanced, cost-effective performance across a range of housing systems and environmental conditions. The latest genetic version is the Arbor Acres Plus (2012/2019 Performance Objectives).
ಕ್ಯಾರಿಬ್ರೋ-ಧನರಾಜ (CARIBRO-Dhanraja)
CARIBRO-Dhanraja (also known as CARI Dhanraja or Dhanraja Coloured Broiler) is a multi-colored commercial broiler genotype developed by ICAR-Central Avian Research Institute (CARI), Izatnagar, in the 1990s. It was developed to support backyard and semi-intensive poultry farming in India. It is primarily utilized by small-to-medium-scale farmers who require a colored broiler that fetches a premium in local live-bird markets.
ಕ್ಯಾರಿಬ್ರೋ-ಮೃತ್ಯುಂಜಯ (CARIBRO-Mritunjaya)
CARIBRO-Mritunjaya (also known as CARI Mritunjai or Mritunjaya Broiler) is a commercial broiler genotype developed by ICAR-Central Avian Research Institute (CARI), Izatnagar, in the late 1990s to early 2000s. It incorporates the Naked Neck gene, which reduces feather coverage on the neck and body by approximately 20%–30%, improving the bird's ability to dissipate heat and survive in high temperatures. It was developed specifically for hot and dry agro-climatic zones of India.
ಕ್ಯಾರಿಬ್ರೋ-ಟ್ರೋಪಿಕಾನಾ (CARIBRO-Tropicana)
CARIBRO-Tropicana (also known as CARI Tropicana or Tropicana Broiler) is a commercial broiler genotype developed by ICAR-Central Avian Research Institute (CARI), Izatnagar, in the late 1990s to early 2000s. It incorporates both the Naked Neck and Frizzle genes, which significantly reduce feather coverage and modify feather structure to improve heat dissipation and survival in high temperature and humidity. It was developed specifically for hot and humid coastal and tropical regions of India.