Krishibro
Krishibro (also known as DPR Krishibro or Krishibro Coloured Broiler) is a multi-colored commercial broiler genotype developed by ICAR-Directorate of Poultry Research (DPR), Hyderabad, in the 1990s. It was developed to support poultry farming in rural, backyard, and semi-intensive systems in India. The parental lines — PB-1 (synthetic colored broiler male line) and PB-2 (maternal female line) — have undergone continuous selection over 29 generations.
Breed Characteristics
Economic Importance
Krishibro is highly profitable for smallholders and rural communities, delivering reliable growth and production under low-input management. Its multi-colored plumage fetches premium prices in local live-bird markets. The parental lines have undergone continuous selection over 29 generations, resulting in improved juvenile body weight and reproduction performance.
సంక్షిప్త అవలోకనం (Overview)
Krishibro (DPR Krishibro లేదా Krishibro Coloured Broiler అని కూడా పిలుస్తారు) అనేది 1990లలో హైదరాబాద్‌లోని ICAR-Directorate of Poultry Research (DPR) అభివృద్ధి చేసిన బహువర్ణ వాణిజ్య బ్రాయిలర్ జన్యురూపం. భారతదేశంలో గ్రామీణ, పెరటి మరియు సెమీ-ఇంటెన్సివ్ పౌల్ట్రీ పెంపకం కోసం దీనిని రూపొందించారు. నమోదైన తల్లిదండ్రుల లైన్లు: PB-1 (సింథటిక్ రంగు బ్రాయిలర్ మగ లైన్) మరియు PB-2 (మాతృ ఆడ లైన్).
మూలం (Origin)
ICAR-DPR, హైదరాబాద్ అభివృద్ధి చేసింది. PB-1 మరియు PB-2 తల్లిదండ్రుల లైన్లను 29 తరాలుగా నిరంతరం ఎంపిక చేయడం వల్ల చిన్న వయసులో శరీర బరువు మరియు పునరుత్పత్తి పనితీరు మెరుగుపడ్డాయి.
ఉత్పత్తి పనితీరు (Production Performance)
| పనితీరు పరామితి | సాంకేతిక స్పెసిఫికేషన్లు | పరిశోధన ట్రయల్ సగటులు |
|---|---|---|
| మార్కెట్ వయస్సు | 6–7 వారాలు | 6 వారాలు |
| 5 వారాల బరువు | 1.100–1.200 kg | 0.874–0.950 kg |
| 6 వారాల బరువు | 1.500–1.700 kg | 1.105–1.180 kg |
| 7 వారాల బరువు | — | 1.580–2.120 kg |
| 6 వారాల పెంపక దశలో Feed Conversion Ratio (FCR) | 1.90–2.10 | 2.12–2.25 (6–7 వారాలకు) |
| బతికి ఉండే శాతం | ≥97.0% | 95.5%–97.0% |
| డ్రెస్సింగ్ దిగుబడి | 68.0%–70.0% | 66.5%–68.5% |
ప్రధాన లక్షణాలు (Key Characteristics)
- ఈకల రంగు (Feather Color): బహువర్ణం (ఆకర్షణీయంగా) — ఫ్రీ-రేంజ్ పెంపకంలో మాంసాహారి జంతువుల నుంచి రక్షణకు సహాయపడుతుంది
- వృద్ధి రేటు (Growth Rate): నెమ్మదిగా — ప్రత్యేక వాణిజ్య బ్రాయిలర్లతో పోలిస్తే నెమ్మదైన వృద్ధి
- ఏకరూపత: రంగు మరియు పరిమాణంలో ఫీనోటైపిక్ వైవిధ్యం
- వేడిని తట్టుకునే సామర్థ్యం (Heat Tolerance): అధికం — అద్భుతమైన వ్యాధి నిరోధకత మరియు వాతావరణ అనుకూలత
- కాళ్ల బలం (Leg Strength): మంచి — బలమైన మెటబాలిక్ ప్రొఫైల్
నిర్వహణ అవసరాలు (Management Requirements)
- Housing: సంప్రదాయ ఓపెన్-సైడెడ్ మరియు పెరటి పెంపక వ్యవస్థలు; సెమీ-ఇంటెన్సివ్ వ్యవస్థలు
- బ్రూడింగ్ ఉష్ణోగ్రత (Brooding Temperature): మొదటి రోజు 33°C, తరువాత ప్రతి వారం తగ్గించాలి
- స్టాకింగ్ సాంద్రత (Stocking Density): సెమీ-ఇంటెన్సివ్ వ్యవస్థల్లో ఒక్కో పక్షికి 1.2–1.3 sq. ft.
- మేత కార్యక్రమం (Feed Program): ఫ్రీ-రేంజ్ వ్యవస్థల్లో పక్షులు స్థానిక ధాన్యాలతో అదనంగా మద్దతు పొందుతూ స్వయంగా ఆహారం వెతుక్కుంటాయి
ఆరోగ్య పరమైన అంశాలు (Health Considerations)
- వివిధ ఫీల్డ్ పరిస్థితుల్లో అద్భుతమైన వ్యాధి నిరోధకత మరియు వాతావరణ అనుకూలత
- బలమైన మెటబాలిక్ ప్రొఫైల్‌తో మంచి కాళ్ల బలం
- వ్యాధి వ్యాప్తిని నివారించడానికి న్యూక్యాసిల్ వ్యాధి (Newcastle Disease) మరియు ఫౌల్ పాక్స్ టీకాలు తప్పనిసరిగా సిఫార్సు చేయబడతాయి
ఆర్థిక ప్రాముఖ్యత (Economic Importance)
చిన్న రైతులు మరియు గ్రామీణ సమాజాలకు ఇది చాలా లాభదాయకం. దీని బహువర్ణ ఈకలకు స్థానిక లైవ్-బర్డ్ మార్కెట్లలో ప్రీమియం ధరలు లభిస్తాయి. తక్కువ ఇన్‌పుట్ నిర్వహణలో నమ్మకమైన వృద్ధి మరియు ఉత్పత్తి స్థిరమైన ఆదాయాన్ని అందిస్తాయి.
ప్రయోజనాలు (Advantages)
- ఆకర్షణీయమైన బహువర్ణ ఈకల కారణంగా స్థానిక మార్కెట్లలో ప్రీమియం ధరలు
- వివిధ కోళ్ల పెంపక షెడ్ మరియు నిర్వహణ వ్యవస్థలకు అద్భుతమైన అనుకూలత
- అధిక శారీరక దృఢత్వం మరియు వ్యాధి నిరోధకత
- భారతీయ వాతావరణం మరియు వ్యాధి పరిస్థితుల కోసం ప్రత్యేకంగా అభివృద్ధి చేయబడింది
పరిమితులు (Limitations)
- ఇంటెన్సివ్ వ్యవస్థల్లో ప్రత్యేక వాణిజ్య బ్రాయిలర్లతో పోలిస్తే నెమ్మదైన వృద్ధి రేటు మరియు అధిక Feed Conversion Ratio (FCR)
- రంగు మరియు పరిమాణంలో ఫీనోటైపిక్ వైవిధ్యం పారిశ్రామిక ప్రాసెసింగ్ అవసరాలకు సరిపోకపోవచ్చు
అనుకూలమైన పెంపక విధానాలు (Best Suitable Farming Systems)
- సంప్రదాయ ఓపెన్-సైడెడ్ మరియు పెరటి పెంపక వ్యవస్థలు
- సెమీ-ఇంటెన్సివ్ పౌల్ట్రీ పెంపకం
- భారతదేశంలోని స్థానిక లైవ్-బర్డ్ మార్కెట్ల కోసం చిన్న నుంచి మధ్యస్థ స్థాయి కార్యకలాపాలు
సూచనలు (References)
- ICAR-DPR Annual Report 2018-19 — ICAR-Directorate of Poultry Research, 2019, ICAR-DPR Library
- Juvenile body weights and conformational traits in PB-1 synthetic broiler line — Haryana Veterinarian Journal, 2022, LUVAS Portal
Review official commercial growth, feed intake, and FCR efficiency trajectories for Cobb 500, Ross 308, and VenCobb 430 with governed biophysical comparability.
సంబంధిత విషయాలు
Anak
The Israeli Anak broiler line was a commercial broiler genotype developed by Anak Breeders in Israel and introduced to India in the late 1970s and 1980s. It offered good heat tolerance due to its genetic development in Mediterranean climates. However, its lack of local technical and breeding infrastructure prevented it from competing effectively with dominant localized Cobb lines, leading to its discontinuation. It is no longer commercially available.
Arbor Acres Plus
The Arbor Acres Plus is a commercial broiler genotype developed by Aviagen Group in the United States, first introduced in the 1990s and available in India since the late 1990s to early 2000s. It was bred to deliver balanced, cost-effective performance across a range of housing systems and environmental conditions. The latest genetic version is the Arbor Acres Plus (2012/2019 Performance Objectives).
CARIBRO-Dhanraja
CARIBRO-Dhanraja (also known as CARI Dhanraja or Dhanraja Coloured Broiler) is a multi-colored commercial broiler genotype developed by ICAR-Central Avian Research Institute (CARI), Izatnagar, in the 1990s. It was developed to support backyard and semi-intensive poultry farming in India. It is primarily utilized by small-to-medium-scale farmers who require a colored broiler that fetches a premium in local live-bird markets.
CARIBRO-Mritunjaya
CARIBRO-Mritunjaya (also known as CARI Mritunjai or Mritunjaya Broiler) is a commercial broiler genotype developed by ICAR-Central Avian Research Institute (CARI), Izatnagar, in the late 1990s to early 2000s. It incorporates the Naked Neck gene, which reduces feather coverage on the neck and body by approximately 20%–30%, improving the bird's ability to dissipate heat and survive in high temperatures. It was developed specifically for hot and dry agro-climatic zones of India.
CARIBRO-Tropicana
CARIBRO-Tropicana (also known as CARI Tropicana or Tropicana Broiler) is a commercial broiler genotype developed by ICAR-Central Avian Research Institute (CARI), Izatnagar, in the late 1990s to early 2000s. It incorporates both the Naked Neck and Frizzle genes, which significantly reduce feather coverage and modify feather structure to improve heat dissipation and survival in high temperature and humidity. It was developed specifically for hot and humid coastal and tropical regions of India.