ಎಂಟಿಟಿ ಮೆಟಾಡೇಟಾ (Entity Metadata)

• ಎಂಟಿಟಿ ಹೆಸರು (Entity Name): ನ್ಯೂಕ್ಯಾಸಲ್ ಡಿಸೀಸ್ (Newcastle Disease)
• ಪರ್ಯಾಯ ಹೆಸರುಗಳು (Alternative Names): ರಾಣಿಖೇತ್ ರೋಗ (Ranikhet Disease)
• ವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಹೆಸರು (Scientific Name): Avian Orthoavulavirus 1 (formerly Avian Paramyxovirus 1 (APMV-1))
• ವರ್ಗ (Category): ವೈರಲ್ (Viral)
• ಉಪವರ್ಗ (Subcategory): ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಕಾರಕ (Infectious Pathogen)
• ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ (Commercial Importance): ನಿರ್ಣಾಯಕ (ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ ಬೆದರಿಕೆ, ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟಗಳು)
• ಭಾರತಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿತತೆ (India Relevance): ಲಸಿಕೆ ಹಾಕದ ಫ್ಲಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 100% ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ, ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಣಿಖೇತ್ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ
• ಸ್ಥಿತಿ (Status): ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿಲ್ಲ

ಗುರುತು (Identity)

ಇದು ಕೋಳಿಗಳನ್ನು ಬಾಧಿಸುವ ಅತ್ಯಂತ ಗಂಭೀರ ವೈರಲ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ನರಮಂಡಲ, ಉಸಿರಾಟ ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ರೋಗವು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಗಂಭೀರ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಲಸಿಕೆ ಹಾಕದ ಫ್ಲಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 100 ರಷ್ಟು ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು ಶೇಕಡಾ 100 ರಷ್ಟು ರೋಗಬಾಧಿತ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.

ಅವಲೋಕನ (Overview)

ಭಾರತ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಏಷ್ಯಾದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರಾಣಿಖೇತ್ ರೋಗ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ನ್ಯೂಕ್ಯಾಸಲ್ ಡಿಸೀಸ್, ಏಷ್ಯಾದ ಹಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ (ಎಂಡೆಮಿಕ್) ಮತ್ತು ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಪೌಲ್ಟ್ರಿ ಉದ್ಯಮಕ್ಕೆ ತೀವ್ರ ಹಾನಿ ಉಂಟುಮಾಡುವ ಪ್ರಮುಖ ವೈರಲ್ ರೋಗಕಾರಕವಾಗಿದೆ. ಎನ್‌ವೆಲಪ್ ಹೊಂದಿರುವ, ಸಿಂಗಲ್-ಸ್ಟ್ರಾಂಡೆಡ್ RNA ವೈರಸ್ ಕೋಳಿಗಳ ನರಮಂಡಲ, ಉಸಿರಾಟ ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಅತ್ಯಂತ ಮಾರಕವಾಗಿದ್ದು, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ತೀವ್ರ ವಿಷಕಾರಿ ವೆಲೊಜೆನಿಕ್ ವಿಸರೊಟ್ರೋಪಿಕ್ ತಳಿಗಳಿಂದ ಲಸಿಕೆ ಹಾಕದ ಫ್ಲಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 100 ರಷ್ಟು ರೋಗಬಾಧಿತ ಪ್ರಮಾಣ ಮತ್ತು 100% ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಲ್ಲದು. ಈ ರೋಗ ಒಮ್ಮೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ನಂತರ ಗುಣಪಡಿಸಲು ಯಾವುದೇ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಔಷಧಿಗಳಿಲ್ಲ. ಆರಂಭದಲ್ಲೇ ನೀಡಲಾಗುವ ಲೈವ್ ಲೆಂಟೋಜೆನಿಕ್ ಲಸಿಕೆಗಳು (F-ಸ್ಟ್ರೇನ್, ಲಾಸೋಟಾ, ND B1), ನಂತರ ನೀಡುವ ಮೀಸೋಜೆನಿಕ್ ತಳಿಗಳು (R2B) ಅಥವಾ ಇನ್‌ಆಕ್ಟಿವೇಟೆಡ್ ಆಯಿಲ್-ಎಮಲ್ಸಿಫೈಡ್ ಲಸಿಕೆಗಳ ದೃಢವಾದ ಲಸಿಕಾ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ, ಜೊತೆಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಬಯೋಸಿಕ್ಯುರಿಟಿ (Biosecurity), ಸಂದರ್ಶಕರ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರ್ಬಂಧ ಮತ್ತು ಕೀಟ-ರಹಿತ ಶೆಡ್ಡುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆಯು ಈ ರೋಗದ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಜೊತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಮೈಕೋಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಸೋಂಕುಗಳು ಲಸಿಕೆ ನಂತರದ ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆಗಳನ್ನು ಸಿನರ್ಜಿಸ್ಟಿಕ್ ಆಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಬಹುದು.

ರಚಿತ ಅಂಶಗಳು (Structured Facts)

ವರ್ಗೀಕರಣ (Classification)

ವೈರಲ್ > ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಕಾರಕ

ರೋಗವ್ಯಾಪ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ (Epidemiology)

• Prevalence in India: ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿದೆ (ಎಂಡೆಮಿಕ್)
• Severity: ನಿರ್ಣಾಯಕ; ಲಸಿಕೆ ಹಾಕದ ಫ್ಲಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 100% ವರೆಗೆ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ
• Affected Species: ಕೋಳಿಗಳು
• Affected Age: ಎಲ್ಲಾ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಹಂತಗಳು; ಎಳೆಯ ಮರಿಗಳಲ್ಲಿ ಸೋಂಕಿನ ಅಪಾಯ ಹೆಚ್ಚು ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ
• Transmission: ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿನ ಏರೋಸಾಲ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಮಲ-ಕಲುಷಿತ ಫೀಡ್ ಅಥವಾ ನೀರಿನ ಸೇವನೆಯ ಮೂಲಕ ಹಕ್ಕಿಯಿಂದ ಹಕ್ಕಿಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತದೆ
• Seasonality: ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿಲ್ಲ
• Mortality: ಲಸಿಕೆ ಹಾಕದ ಫ್ಲಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 100% ವರೆಗೆ (ವೆಲೊಜೆನಿಕ್ ವಿಸರೊಟ್ರೋಪಿಕ್ ತಳಿಗಳಲ್ಲಿ 100% ಸಮೀಪಿಸುತ್ತದೆ)
• Morbidity: ಸೋಂಕಿಗೆ ತುತ್ತಾಗುವ, ಲಸಿಕೆ ಹಾಕದ ಫ್ಲಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 100% ವರೆಗೆ
• Economic Importance: ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವ್ಯಾಪಾರದ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಣಾಯಕ ಆರ್ಥಿಕ ಮಹತ್ವ (Economic Importance)

ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಲಕ್ಷಣಗಳು (Clinical Signs)

• Early/Intermediate: ಉಸಿರಾಟದ ತೀವ್ರ ತೊಂದರೆ (ಉಸಿರೆಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಕೆಮ್ಮು, ಶ್ವಾಸನಾಳದ ಗೊರಕೆ ಶಬ್ದ), ಹಸಿರು-ನೀರಿನಂತಹ ಭೇದಿ ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುವ ಕೋಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳ್ಳುವುದು ವೇಗವಾಗಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ
• Advanced: ನರಮಂಡಲದ ಲಕ್ಷಣಗಳು (ಕತ್ತು ತಿರುಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು - ಟಾರ್ಟಿಕಾಲಿಸ್, ಕಾಲು ಮತ್ತು ರೆಕ್ಕೆಗಳ ಪಾರ್ಶ್ವವಾಯು, ನಡುಕ); ನರಮಂಡಲ, ಉಸಿರಾಟ ಮತ್ತು ಜೀರ್ಣಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಾಧಿಸುತ್ತದೆ
• Postmortem Findings: ಪ್ರೊವೆಂಟ್ರಿಕ್ಯುಲರ್ ಒಳಪೊರೆಯಲ್ಲಿ ರಕ್ತಸ್ರಾವ (ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಪ್ರೊವೆಂಟ್ರಿಕ್ಯುಲರ್ ಗ್ರಂಥಿಗಳ ತುದಿಗಳಲ್ಲಿ), ನೆಕ್ರೋಟಿಕ್ ಮತ್ತು ರಕ್ತಸ್ರಾವಯುಕ್ತ ಸೀಕಲ್ ಟಾನ್ಸಿಲ್‌ಗಳು, ಮತ್ತು ಕರುಳಿನ ಲಿಂಫಾಯ್ಡ್ ಪ್ಯಾಚ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ರೇಖಾತ್ಮಕ ಹುಣ್ಣುಗಳು

ರೋಗನಿರ್ಣಯ (Diagnosis)

• Field Diagnosis: ಉಸಿರಾಟದ ತೀವ್ರ ತೊಂದರೆ, ಹಸಿರು-ನೀರಿನಂತಹ ಭೇದಿ, ನರಮಂಡಲದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಟೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ತಕ್ಷಣ ನಿಲ್ಲುವುದು
• Laboratory Tests: ಭ್ರೂಣವಿರುವ SPF ಕೋಳಿ ಮೊಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ವೈರಸ್ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವಿಕೆ, ಹಿಮ್ಯಾಗ್ಲುಟಿನೇಷನ್ (HA) ಮತ್ತು ಹಿಮ್ಯಾಗ್ಲುಟಿನೇಷನ್ ಇನ್‌ಹಿಬಿಷನ್ (HI) ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು, ಫ್ಯೂಷನ್ ಜೀನ್ ಗುರಿಯಾಗಿಸಿದ RT-PCR, ಅಥವಾ F-ಕ್ಲೀವ್ಜ್ ಸೈಟ್‌ನ ಸೀಕ್ವೆನ್ಸಿಂಗ್
• Differential Diagnosis: ಹೈಲಿ ಪ್ಯಾಥೋಜೆನಿಕ್ ಏವಿಯನ್ ಇನ್‌ಫ್ಲುಯೆಂಜಾ, ಇನ್‌ಫೆಕ್ಷಿಯಸ್ ಲ್ಯಾರಿಂಗೋಟ್ರಾಕಿಯೈಟಿಸ್, ಮತ್ತು ಇನ್‌ಫೆಕ್ಷಿಯಸ್ ಕೊರೈಜಾ

ಚಿಕಿತ್ಸೆ (Treatment)

• Immediate Actions: ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಬಯೋಸಿಕ್ಯುರಿಟಿ (Biosecurity), ಸಂದರ್ಶಕರ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರ್ಬಂಧ, ಮತ್ತು ಕೀಟ/ವಾಹಕ-ರಹಿತ ಶೆಡ್ಡುಗಳ ನಿರ್ವಹಣೆ
• Supportive Care: ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿಲ್ಲ
• Medicines: ಯಾವುದೇ ಔಷಧಿ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ
• Withdrawal: ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿಲ್ಲ
• Veterinary Intervention: SVTG ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ

ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ (Prevention)

• Vaccination: F-ಸ್ಟ್ರೇನ್ (ಕಣ್ಣಿನ ಹನಿ / ಮೂಗಿನ ಹನಿ / ಕುಡಿಯುವ ನೀರು), ND ಲಾಸೋಟಾ (ಕುಡಿಯುವ ನೀರು / ಕಣ್ಣಿನ ಹನಿ), ND B1 (ಕಣ್ಣಿನ ಹನಿ / ಮೂಗಿನ ಹನಿ) ಸೇರಿದಂತೆ ಲೈವ್ ಲೆಂಟೋಜೆನಿಕ್ ಲಸಿಕೆಗಳು; R2B ಯಂತಹ ಮೀಸೋಜೆನಿಕ್ ತಳಿಗಳು; ND ಕ್ಲೋನ್-30 (ಸ್ಪ್ರೇ / ಕಣ್ಣಿನ ಹನಿ); ND+IB+EDS ಕಿಲ್ಡ್ (ಚರ್ಮದ ಕೆಳಗೆ / ಮಾಂಸಖಂಡಕ್ಕೆ); HVT-ND ರಿಕಾಂಬಿನೆಂಟ್ (ಚರ್ಮದ ಕೆಳಗೆ / ಇನ್-ಓವೊ)
• Biosecurity: ನಿಯಮಿತ ಬಯೋಸಿಕ್ಯುರಿಟಿ (Biosecurity) ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು, ಸಂದರ್ಶಕರ ಪ್ರವೇಶಕ್ಕೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ನಿರ್ಬಂಧ, ಕೀಟ/ವಾಹಕ-ರಹಿತ ಶೆಡ್ಡುಗಳ ಮೂಲಕ ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು
• Farm Management: ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿಲ್ಲ

ಪ್ರಮಾಣಾತ್ಮಕ ಡೇಟಾ (Quantitative Data)

• ರೋಗಬಾಧಿತ ಪ್ರಮಾಣ ದರ (Morbidity Rate): ಸೋಂಕಿಗೆ ತುತ್ತಾಗುವ, ಲಸಿಕೆ ಹಾಕದ ಫ್ಲಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 100% ವರೆಗೆ
• ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ದರ (Mortality Rate): ಲಸಿಕೆ ಹಾಕದ ಫ್ಲಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ 100% ವರೆಗೆ
• ಮೆದುಳಿನೊಳಗಿನ ರೋಗಕಾರಕತೆ ಸೂಚ್ಯಂಕ (ICPI) (Intracerebral Pathogenicity Index (ICPI)): 1 ದಿನದ ಮರಿಗಳಲ್ಲಿ 0.0 (ಲೆಂಟೋಜೆನಿಕ್) ನಿಂದ 2.0 (ತೀವ್ರ ವಿಷಕಾರಿ ವೆಲೊಜೆನಿಕ್) ವರೆಗೆ ಇರುತ್ತದೆ
• Velogenic ಥ್ರೆಶೋಲ್ಡ್ ವರ್ಗೀಕರಣ (Velogenic Threshold Classification): ICPI > 0.7 ಅಥವಾ ಇಂಟ್ರಾವೀನಸ್ ಪ್ಯಾಥೋಜೆನಿಸಿಟಿ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ (IVPI) > 1.2
• ಲಸಿಕಾಕರಣ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ (Live Lentogenic) (Vaccination Schedule (Live Lentogenic)): 1 ರಿಂದ 7 ದಿನಗಳ ವಯಸ್ಸು

ಸಂಬಂಧಗಳು (Relationships)

• ಲಸಿಕೆಗಳು (Vaccines): ND ಲಾಸೋಟಾ, ND B1, ND ಕ್ಲೋನ್-30, ND+IB+EDS ಕಿಲ್ಡ್, HVT-ND ರಿಕಾಂಬಿನೆಂಟ್, F-ಸ್ಟ್ರೇನ್, R2B
• ಔಷಧಿಗಳು (Medicines): ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ
• ಬಯೋಸಿಕ್ಯುರಿಟಿ (Biosecurity): ಬಯೋಸಿಕ್ಯುರಿಟಿ (Biosecurity) ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು, ವಾಹಕ-ರಹಿತ ಶೆಡ್ಡುಗಳು, ಸಂದರ್ಶಕರ ನಿರ್ಬಂಧ
• ಸಿನರ್ಜಿಸ್ಟಿಕ್ ರೋಗಕಾರಕಗಳು (Synergistic Pathogens): Mycoplasma gallisepticum, Mycoplasma synoviae
• ಸಂಬಂಧಿತ ರೋಗಗಳು (Related Diseases): ಕೋಲಿಬ್ಯಾಸಿಲೋಸಿಸ್ (Colibacillosis) (ವೈರಸ್‌ನ ಆರಂಭಿಕ ಬೆಳವಣಿಗೆಯು APEC ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾ ಬೆಳೆಯಲು ಅನುಕೂಲ ಮಾಡಿಕೊಡುತ್ತದೆ)

ಸಾಕ್ಷ್ಯ (Evidence)

• ಮೂಲ (Source): Comprehensive Guide to Avian Pathogens and Poultry Health Management; India Poultry Knowledge Inventory; Poultry Disease and Health Management Compendium; Poultry Disease Canonical Research
• ಸಂಸ್ಥೆ (Organization): DAHD, WOAH, ICAR-IVRI
• ಸಾಕ್ಷ್ಯದ ಬಲ (Evidence Strength): ಸಂಪೂರ್ಣ (Complete)

ಉಲ್ಲೇಖಗಳು (References)

• Merck Veterinary Manual, Standard Veterinary Treatment Guidelines (DAHD)

ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲದ ಮಾಹಿತಿ (Missing Information)

• ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಋತುಮಾನದ ನಿಯತಾಂಕಗಳು
• ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಚಿಕಿತ್ಸಾ ಕ್ರಮಗಳು ಮತ್ತು ಪೋಷಕ ಆರೈಕೆ (ಯಾವುದೂ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ)

ಸ್ಕೀಮಾ ವ್ಯಾಪ್ತಿ (Schema Coverage)

ಗುರುತು (Identity): ಸಂಪೂರ್ಣ (Complete) ರಚಿತ ಅಂಶಗಳು (Structured Facts): ಸಂಪೂರ್ಣ (Complete) ಪ್ರಮಾಣಾತ್ಮಕ ಡೇಟಾ (Quantitative Data): ಸಂಪೂರ್ಣ (Complete) ಸಂಬಂಧಗಳು (Relationships): ಸಂಪೂರ್ಣ (Complete) ಸಾಕ್ಷ್ಯ (Evidence): ಸಂಪೂರ್ಣ (Complete) ಉಲ್ಲೇಖಗಳು (References): ಭಾಗಶಃ (Partial) ಒಟ್ಟಾರೆ ಪರಿಪೂರ್ಣತೆ (Overall Completeness): 95%