ಗುರುತು (Identity)

ಇದು ಕಣ ಪೊರೆ (ಸೆಲ್ ವಾಲ್) ರಹಿತ ಮಾಲಿಕುಟ್ಸ್‌ಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರಮುಖ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಲ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗವಾಗಿದೆ. MG ಉಸಿರಾಟದ ಎಪಿಥೀಲಿಯಂ ಅನ್ನು ಬಾಧಿಸಿ ಕ್ರಾನಿಕ್ ರೆಸ್ಪಿರೇಟರಿ ಡಿಸೀಸ್ ಉಂಟುಮಾಡಿದರೆ, MS ಸೈನೋವಿಯಲ್ ಪೊರೆಗಳನ್ನು ಬಾಧಿಸಿ ಕೀಲುಗಳ ಊತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಇವೆರಡೂ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಕಾರ್ಯಕ್ಷಮತೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ವೈರಲ್ ಲಸಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಪರಸ್ಪರ ವರ್ತಿಸಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.

ಅವಲೋಕನ (Overview)

ಕೋಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಏವಿಯನ್ ಮೈಕೋಪ್ಲಾಸ್ಮೋಸಿಸ್ (MG/MS) ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಪೌಲ್ಟ್ರಿ ಫಾರಂಗಳನ್ನು ಬಾಧಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಕಣ ಪೊರೆ ರಹಿತ ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಾಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮೇಲ್ಮೈ ಅಡ್ಹೆಸಿನ್‌ಗಳ ಮೂಲಕ ಜೀವಕೋಶಗಳಿಗೆ ಅಂಟಿಕೊಂಡು, ಸಿಲಿಯಾಗಳ ನಾಶ ಮತ್ತು ಉರಿಯೂತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ. MG ಉಸಿರಾಟದ ಕಾಯಿಲೆ ಮತ್ತು ತೀವ್ರ ಏರ್‌ಸ್ಯಾಕ್ಯುಲೈಟಿಸ್ ಉಂಟುಮಾಡಿದರೆ, MS ಕೀವು ತುಂಬಿದ ಸೈನೋವೈಟಿಸ್ ಅನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇವು ಲಂಬವಾಗಿ (ಮೊಟ್ಟೆಯ ಮೂಲಕ) ಮತ್ತು ಅಡ್ಡಲಾಗಿ (ಹಕ್ಕಿಯಿಂದ ಹಕ್ಕಿಗೆ) ಹರಡುತ್ತವೆ. ಮೈಕೋಪ್ಲಾಸ್ಮೋಸಿಸ್‌ನ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶವೆಂದರೆ ಇದು ಲೈವ್ ಉಸಿರಾಟದ ಲಸಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ (NDV/IBV) ಸಿನರ್ಜಿಸ್ಟಿಕ್ ಆಗಿ ಪರಸ್ಪರ ವರ್ತಿಸಿ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣವನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ. ಬ್ರೀಡರ್ ಫ್ಲಾಕ್‌ಗಳು ಸೋಂಕಿನಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು DAHD ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳು ಸೆರೋಲಾಜಿಕಲ್ ತಪಾಸಣೆಯನ್ನು ಕಡ್ಡಾಯಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ. ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ಮ್ಯಾಕ್ರೋಲೈಡ್ಸ್ (ಟೈಲೋಸಿನ್) ಅಥವಾ ಪ್ಲುರೊಮುಟಿಲಿನ್ಸ್ (ಟಿಯಾಮ್ಯುಲಿನ್) ಔಷಧಿಗಳನ್ನು ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ವಿತ್‌ಡ್ರಾವಲ್ ಅವಧಿಗಳೊಂದಿಗೆ (Withdrawal Period) ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ರಚಿತ ಅಂಶಗಳು (Structured Facts)

ವರ್ಗೀಕರಣ (Classification)

ಬ್ಯಾಕ್ಟೀರಿಯಲ್ > ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಕಾರಕ

ರೋಗವ್ಯಾಪ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ (Epidemiology)

• Prevalence in India: ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಮಹತ್ವ ಹೊಂದಿದೆ; DAHD ತಪಾಸಣೆಯ ಮೂಲಕ ನಿರ್ವಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ
• Severity: ಅಧಿಕ
• Affected Species: ಕೋಳಿಗಳು
• Affected Age: ಎಲ್ಲಾ ವಯಸ್ಸಿನ ಹಕ್ಕಿಗಳು; ಬೆಳೆಯುವ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಮತ್ತು ಲೇಯರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿರುತ್ತವೆ
• Transmission: ಲಂಬವಾಗಿ (ಮೊಟ್ಟೆಯ ಮೂಲಕ) ಮತ್ತು ಅಡ್ಡಲಾಗಿ (ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿನ ಧೂಳು, ಏರೋಸಾಲ್ ಮತ್ತು ಕಲುಷಿತ ವಸ್ತುಗಳ ಮೂಲಕ)
• Seasonality: ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿಲ್ಲ
• Mortality: 5% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ (ಇತರ ಸೋಂಕುಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ); ವೈರಸ್ ಸೋಂಕಿನೊಂದಿಗೆ ಸೇರಿದಾಗ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿರುತ್ತದೆ
• Morbidity: 90% ರಿಂದ 100%
• Economic Importance: ಅಧಿಕ ಆರ್ಥಿಕ ಮಹತ್ವ (Economic Importance) (ದೀರ್ಘಕಾಲದ ರೋಗಲಕ್ಷಣಗಳು, ಕಳಪೆ ಫೀಡ್ ಪರಿವರ್ತನೆ, ಕಾರ್ಕಸ್ ತಿರಸ್ಕರಣೆ (Carcass Condemnation))

ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಲಕ್ಷಣಗಳು (Clinical Signs)

• Early/Intermediate: MG: ಶ್ವಾಸನಾಳದಲ್ಲಿ ಗೊರಕೆ ಶಬ್ದ (ರೇಲ್ಸ್), ಕೆಮ್ಮು, ಸೀನು, ಮೂಗಿನಿಂದ ಸ್ರಾವ, ಕಣ್ಣಿನ ಉರಿಯೂತ (ಕಂಜಂಕ್ಟಿವಿಟಿಸ್), ಮೊಟ್ಟೆ ಇಳಿಕೆ. MS: ಕ್ರಮೇಣ ಕುಂಟುವುದು.
• Advanced: MG: ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಉಸಿರಾಟದ ಕಾಯಿಲೆ (CRD). MS: ಹಿಮ್ಮಡಿ ಕೀಲುಗಳು/ಪಾದಗಳಲ್ಲಿ ಊತ, ಎದೆ ಗುಳ್ಳೆಗಳು (ಬ್ರೆಸ್ಟ್ ಬ್ಲಿಸ್ಟರ್ಸ್). ಉಸಿರಾಟ ಮತ್ತು ಸೈನೋವಿಯಲ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಾಧಿಸುತ್ತದೆ.
• Postmortem Findings: MG: ಕ್ಯಾಟರಲ್ ಟ್ರಾಕಿಯೈಟಿಸ್, ತೀವ್ರ ಏರ್‌ಸ್ಯಾಕ್ಯುಲೈಟಿಸ್ (ಹಳದಿ ಗಿಣ್ಣಿನಂತಹ ಸ್ರಾವ). MS: ಕೀಲು ಕುಳಿಗಳು/ಸ್ನಾಯುರಜ್ಜು ಪೊರೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆನೆ ಬಣ್ಣದ ಅಂಟಂಟಾದ/ಗಿಣ್ಣಿನಂತಹ ಸ್ರಾವ.

ರೋಗನಿರ್ಣಯ (Diagnosis)

• Field Diagnosis: ದೀರ್ಘಕಾಲದ ಉಸಿರಾಟದ ಲಕ್ಷಣಗಳು ಅಥವಾ ಊದಿಕೊಂಡ ಹಿಮ್ಮಡಿಗಳು
• Laboratory Tests: ಸೆರೋಲಜಿ (ಸೀರಮ್ ಪ್ಲೇಟ್ ಅಗ್ಲುಟಿನೇಷನ್, ELISA, HI ಪರೀಕ್ಷೆ), PCR, ಫ್ರೇಸ್ ಮಾಧ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಐಸೋಲೇಷನ್ ("ಫ್ರೈಡ್-ಎಗ್" ಮೈಕ್ರೋಕಾಲನಿಗಳು)
• Differential Diagnosis: ಇನ್‌ಫೆಕ್ಷಿಯಸ್ ಬ್ರಾಂಕೈಟಿಸ್, ಇನ್‌ಫೆಕ್ಷಿಯಸ್ ಕೊರೈಜಾ, ಕೋಲಿಬ್ಯಾಸಿಲೋಸಿಸ್ (Colibacillosis)

ಚಿಕಿತ್ಸೆ (Treatment)

• Immediate Actions: ಬ್ರೀಡರ್ ಫ್ಲಾಕ್‌ಗಳು ಸೋಂಕಿನಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು
• Supportive Care: ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿಲ್ಲ
• Medicines: ಟೈಲೋಸಿನ್ ಫಾಸ್ಫೇಟ್ (ಮ್ಯಾಕ್ರೋಲೈಡ್), ಟಿಯಾಮ್ಯುಲಿನ್ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಫ್ಯೂಮರೇಟ್ (ಪ್ಲುರೊಮುಟಿಲಿನ್), ಟೆಟ್ರಾಸೈಕ್ಲಿನ್‌ಗಳು (SVTG ಮಾರ್ಗಸೂಚಿ ಪ್ರಕಾರ ಕುಡಿಯುವ ನೀರು/ಫೀಡ್ ಮೂಲಕ)
• Withdrawal: ಟೈಲೋಸಿನ್ ಫಾಸ್ಫೇಟ್: 5 ದಿನಗಳು; ಟಿಯಾಮ್ಯುಲಿನ್: 3 ದಿನಗಳು
• Veterinary Intervention: SVTG ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ

ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ (Prevention)

• Vaccination: ನಿಯಮಿತ ನಿಯಂತ್ರಣಕ್ಕಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿಲ್ಲ; ಲೈವ್ ವೈರಲ್ ಲಸಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಬಳಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಸಿನರ್ಜಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಗಳಿವೆ
• Biosecurity: ನಿಯಮಿತ ಬಯೋಸಿಕ್ಯುರಿಟಿ (Biosecurity) ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಮೂಲಕ ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು
• Farm Management: ಸೆರೋಲಾಜಿಕಲ್ ತಪಾಸಣೆಯ ಮೂಲಕ ಮೈಕೋಪ್ಲಾಸ್ಮಾ ಮುಕ್ತ ಬ್ರೀಡರ್ ಫ್ಲಾಕ್‌ಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು

ಪ್ರಮಾಣಾತ್ಮಕ ಡೇಟಾ (Quantitative Data)

• ರೋಗಬಾಧಿತ ಪ್ರಮಾಣ ದರ (Morbidity Rate): 90% ರಿಂದ 100%
• ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ದರ (Mortality Rate): 5% ಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ (ಇತರ ಸೋಂಕುಗಳಿಲ್ಲದಿದ್ದಾಗ)
• ಟೈಲೋಸಿನ್ ಫಾಸ್ಫೇಟ್ ವಿತ್‌ಡ್ರಾವಲ್ (Tylosin Phosphate Withdrawal): 5 ದಿನಗಳು
• ಟಿಯಾಮ್ಯುಲಿನ್ ವಿತ್‌ಡ್ರಾವಲ್ (Tiamulin Withdrawal): 3 ದಿನಗಳು

ಸಂಬಂಧಗಳು (Relationships)

• ಲಸಿಕೆಗಳು (Vaccines): MG/MS ಗಾಗಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ, ಆದರೆ ಲೈವ್ NDV/IBV ಲಸಿಕೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಿನರ್ಜಿಸ್ಟಿಕ್ ಆಗಿರುತ್ತವೆ
• ಔಷಧಿಗಳು (Medicines): ಟೈಲೋಸಿನ್ ಫಾಸ್ಫೇಟ್, ಟಿಯಾಮ್ಯುಲಿನ್ ಹೈಡ್ರೋಜನ್ ಫ್ಯೂಮರೇಟ್, ಟೆಟ್ರಾಸೈಕ್ಲಿನ್‌ಗಳು
• ಬಯೋಸಿಕ್ಯುರಿಟಿ (Biosecurity): ಬಯೋಸಿಕ್ಯುರಿಟಿ (Biosecurity) ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು
• ಸಿನರ್ಜಿಸ್ಟಿಕ್ ಸಂಬಂಧಗಳು (Synergistic Relationships): ರಾಣಿಖೇತ್ ರೋಗದ ವೈರಸ್ (ನ್ಯೂಕ್ಯಾಸಲ್ ಡಿಸೀಸ್ ವೈರಸ್), ಇನ್‌ಫೆಕ್ಷಿಯಸ್ ಬ್ರಾಂಕೈಟಿಸ್ ವೈರಸ್