diseases•v1

ಇನ್‌ಫೆಕ್ಷಿಯಸ್ ಬರ್ಸಲ್ ಡಿಸೀಸ್ (Infectious Bursal Disease)

ಲೇಖಕರು: KodiBook Digital Research Team

ಸಂಪಾದಕೀಯ ವಿಮರ್ಶೆ: KodiBook Editorial Team

ಕೊನೆಯದಾಗಿ ನವೀಕರಿಸಿದ್ದು: 2026-06-27

ಈ ಮಾಹಿತಿಯು ಕೇವಲ ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ಮತ್ತು ಇದು ವೃತ್ತಿಪರ ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಸಲಹೆಗೆ ಪರ್ಯಾಯವಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಲಸಿಕೆಗಳು, ಔಷಧಿಗಳು, ಪೂರಕಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಮುನ್ನ ಅಥವಾ ಆರೋಗ್ಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಯಾವಾಗಲೂ ಅರ್ಹ ಪಶುವೈದ್ಯರನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿ.

⚡

ಪ್ರಾಯೋಗಿಕ ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಫಾರ್ಮ್ ಕೆಲಸಗಳು

ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು

At a Glance

ತೀವ್ರತೆಯ ಮಟ್ಟ: High

What You May Notice

ಆರಂಭಿಕ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ಏಕಾಏಕಿ ರೋಗ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ತೀವ್ರ ನಿಶ್ಯಕ್ತಿ, ಗರಿ ಕೆದರುವುದು, ನೀರಿನಂತಹ ಬಿಳಿ ಭೇದಿ, ನಡುಕ, ಗುದದ್ವಾರದ (ವೆಂಟ್) ಜಾಗವನ್ನು ತಾನೇ ಕುಕ್ಕಿಕೊಳ್ಳುವುದು
ಮುಂದುವರಿದ ಲಕ್ಷಣಗಳು: ರೋಗನಿರೋಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು (ಬರ್ಸಾ ಆಫ್ ಫ್ಯಾಬ್ರಿಸಿಯಸ್) ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ದೇಹದ ಹ್ಯೂಮರಲ್ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ದಮನ (Immunosuppression) ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ
ಮರಣೋತ್ತರ ಪರೀಕ್ಷೆ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು: ಬರ್ಸಾ ಊದಿಕೊಂಡು, ಹಳದಿ ಜೆಲಾಟಿನ್ ದ್ರವದೊಂದಿಗೆ ರಕ್ತಸ್ರಾವ/ಕೆಂಪಾಗಿರುವುದು; ನಂತರ ಮೂಲ ಗಾತ್ರದ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಕುಗ್ಗಿ ಹೋಗುವುದು. ಎದೆ ಮತ್ತು ತೊಡೆಯ ಮಾಂಸಖಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ರಕ್ತಸ್ರಾವದ ಕಲೆಗಳು (ಹೆಮೊರೇಜಸ್) ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

Field Verification Checkpoints

ಕ್ಷೇತ್ರ ಪರಿಶೀಲನೆ: ಏಕಾಏಕಿ ರೋಗ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ನೀರಿನಂತಹ ಬಿಳಿ ಭೇದಿ, ವೆಂಟ್ ಕುಕ್ಕಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಬರ್ಸಾ ಊದಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣ
ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಧೃಡೀಕರಣ: RT-PCR, ಬರ್ಸಲ್ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಹಿಸ್ಟೋಪಾಥಾಲಾಜಿಕಲ್ ಪರೀಕ್ಷೆ (ಲಿಂಫಾಯ್ಡ್ ಕ್ಷೀಣತೆ, ಫಾಲಿಕುಲಾರ್ ಸಿಸ್ಟ್‌ಗಳು), ELISA ಅಥವಾ AGID ಮೂಲಕ ಆಂಟಿಜೆನ್ ಪತ್ತೆ
ಇತರ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳು: ಚಿಕನ್ ಇನ್‌ಫೆಕ್ಷಿಯಸ್ ಅನೆಮಿಯಾ, ಕಾಕ್ಸಿಡಿಯೋಸಿಸ್ (Coccidiosis), ತೀವ್ರ ಮೈಕೋಟಾಕ್ಸಿಕೋಸಿಸ್

Prevention & Control Action

ಲಸಿಕೆ ನಿಯಂತ್ರಣ: Hatchery standard or field boosting
ಜೈವಿಕ ಭದ್ರತೆ ಕ್ರಮ: Biosecurity Protocols

ಗುರುತು (Identity)

ಇದು ಕೋಳಿ ಸಾಕಾಣಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಒಂದು ಗಂಭೀರ ವೈರಲ್ ಕಾಯಿಲೆಯಾಗಿದ್ದು, ಎನ್‌ವೆಲಪ್ ರಹಿತ ಡಬಲ್-ಸ್ಟ್ರಾಂಡೆಡ್ RNA ವೈರಸ್ ಆದ Infectious bursal disease virus (IBDV) ನಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಬರ್ಸಾ ಆಫ್ ಫ್ಯಾಬ್ರಿಸಿಯಸ್‌ನಲ್ಲಿರುವ ಬಿ-ಲಿಂಫೋಸೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಹಾನಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ತೀವ್ರ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ದಮನ (Immunosuppression) ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ.

ಅವಲೋಕನ (Overview)

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ 'ಗಂಬೋರೋ' ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುವ ಇನ್‌ಫೆಕ್ಷಿಯಸ್ ಬರ್ಸಲ್ ಡಿಸೀಸ್, ಪ್ರಪಂಚದಾದ್ಯಂತ ಕಮರ್ಷಿಯಲ್ ಬ್ರಾಯ್ಲರ್ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ವೈರಲ್ ರೋಗಕಾರಕವಾಗಿದೆ. ಈ ವೈರಸ್ ರೋಗನಿರೋಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು (ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಬರ್ಸಾ ಆಫ್ ಫ್ಯಾಬ್ರಿಸಿಯಸ್) ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ಜೀವಕೋಶಗಳ ನಾಶ, ಲಿಂಫಾಯ್ಡ್ ಕ್ಷೀಣತೆ, ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ದಮನ (Immunosuppression) ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವೈರಸ್ ಶಾಖ ಮತ್ತು ಸೋಂಕುನಿವಾರಕಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ನಿರೋಧಕವಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ಇದರ ನಿಯಂತ್ರಣವು ಲಸಿಕಾ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಗಳು (ಉದಾಹರಣೆಗೆ IBD ಜಾರ್ಜಿಯಾ ಅಥವಾ IBD ಇಂಟರ್‌ಮೀಡಿಯೇಟ್ ಪ್ಲಸ್ ತಳಿಗಳು) ಹಾಗೂ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಾದ ಬಯೋಸಿಕ್ಯುರಿಟಿ (Biosecurity) ಮತ್ತು ಲಿಟ್ಟರ್ ಜೀರುಂಡೆ ನಿಯಂತ್ರಣದಂತಹ ಫಾರಂ ನಿರ್ವಹಣಾ ಪದ್ಧತಿಗಳ ಮೇಲೆ ಹೆಚ್ಚು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ. ಸಬ್‌ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಸೋಂಕುಗಳು ಹಕ್ಕಿಗಳಲ್ಲಿ ಇನ್‌ಕ್ಲೂಷನ್ ಬಾಡಿ ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ (IBH) ನಂತಹ ದ್ವಿತೀಯಕ ಕಾಯಿಲೆಗಳು ಬರಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತವೆ.

ರಚಿತ ಅಂಶಗಳು (Structured Facts)

ವರ್ಗೀಕರಣ (Classification)

ವೈರಲ್ > ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಕಾರಕ

ರೋಗವ್ಯಾಪ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ (Epidemiology)

Prevalence in India: ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿಲ್ಲ
Severity: ತೀವ್ರ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ದಮನ (Immunosuppression) ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ
Affected Species: ಕೋಳಿಗಳು
Affected Age: 3 ರಿಂದ 6 ವಾರಗಳ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ರೋಗ ತಗಲುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚು
Transmission: ಮಲ-ಬಾಯಿಯ ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ಕಲುಷಿತ ವಸ್ತುಗಳ (ಫೋಮೈಟ್ಸ್) ಮೂಲಕ ಹಕ್ಕಿಯಿಂದ ಹಕ್ಕಿಗೆ ವೇಗವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತದೆ
Seasonality: ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿಲ್ಲ
Mortality: 10% ರಿಂದ 20% (ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್ ತಳಿಗಳು); 60% ರಿಂದ 70% (vvIBD ತಳಿಗಳು)
Morbidity: ಸೋಂಕಿಗೆ ತುತ್ತಾಗುವ ಫ್ಲಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಶೇಕಡಾ 100 ರ ಸಮೀಪ ಇರುತ್ತದೆ
Economic Importance: ಗಂಭೀರ ಆರ್ಥಿಕ ಮಹತ್ವ (Economic Importance)

ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಲಕ್ಷಣಗಳು (Clinical Signs)

Early/Intermediate: ಏಕಾಏಕಿ ರೋಗ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ತೀವ್ರ ನಿಶ್ಯಕ್ತಿ, ಗರಿ ಕೆದರುವುದು, ನೀರಿನಂತಹ ಬಿಳಿ ಭೇದಿ, ನಡುಕ, ಗುದದ್ವಾರದ (ವೆಂಟ್) ಜಾಗವನ್ನು ತಾನೇ ಕುಕ್ಕಿಕೊಳ್ಳುವುದು
Advanced: ರೋಗನಿರೋಧಕ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು (ಬರ್ಸಾ ಆಫ್ ಫ್ಯಾಬ್ರಿಸಿಯಸ್) ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು ದೇಹದ ಹ್ಯೂಮರಲ್ ರೋಗನಿರೋಧಕ ಶಕ್ತಿ ದಮನ (Immunosuppression) ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ
Postmortem Findings: ಬರ್ಸಾ ಊದಿಕೊಂಡು, ಹಳದಿ ಜೆಲಾಟಿನ್ ದ್ರವದೊಂದಿಗೆ ರಕ್ತಸ್ರಾವ/ಕೆಂಪಾಗಿರುವುದು; ನಂತರ ಮೂಲ ಗಾತ್ರದ ಅರ್ಧಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಕುಗ್ಗಿ ಹೋಗುವುದು. ಎದೆ ಮತ್ತು ತೊಡೆಯ ಮಾಂಸಖಂಡಗಳಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ಅಥವಾ ದೊಡ್ಡ ರಕ್ತಸ್ರಾವದ ಕಲೆಗಳು (ಹೆಮೊರೇಜಸ್) ಕಂಡುಬರುತ್ತವೆ.

ರೋಗನಿರ್ಣಯ (Diagnosis)

Field Diagnosis: ಏಕಾಏಕಿ ರೋಗ ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುವುದು, ನೀರಿನಂತಹ ಬಿಳಿ ಭೇದಿ, ವೆಂಟ್ ಕುಕ್ಕಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಬರ್ಸಾ ಊದಿಕೊಳ್ಳುವ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣ
Laboratory Tests: RT-PCR, ಬರ್ಸಲ್ ಅಂಗಾಂಶಗಳ ಹಿಸ್ಟೋಪಾಥಾಲಾಜಿಕಲ್ ಪರೀಕ್ಷೆ (ಲಿಂಫಾಯ್ಡ್ ಕ್ಷೀಣತೆ, ಫಾಲಿಕುಲಾರ್ ಸಿಸ್ಟ್‌ಗಳು), ELISA ಅಥವಾ AGID ಮೂಲಕ ಆಂಟಿಜೆನ್ ಪತ್ತೆ
Differential Diagnosis: ಚಿಕನ್ ಇನ್‌ಫೆಕ್ಷಿಯಸ್ ಅನೆಮಿಯಾ, ಕಾಕ್ಸಿಡಿಯೋಸಿಸ್ (Coccidiosis), ತೀವ್ರ ಮೈಕೋಟಾಕ್ಸಿಕೋಸಿಸ್

ಚಿಕಿತ್ಸೆ (Treatment)

Immediate Actions: ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿಲ್ಲ
Supportive Care: ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿಲ್ಲ
Medicines: ಯಾವುದನ್ನೂ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಿಲ್ಲ
Withdrawal: ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿಲ್ಲ
Veterinary Intervention: ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿಲ್ಲ

ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ (Prevention)

Vaccination: ಬ್ರಾಯ್ಲರ್ ಬ್ರೀಡರ್‌ಗಳು: ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುವ ಮುನ್ನ ಇನ್‌ಆಕ್ಟಿವೇಟೆಡ್ ಆಯಿಲ್-ಎಮಲ್ಸಿಫೈಡ್ ಲಸಿಕೆಗಳು. ಮರಿಗಳು: IBD ಜಾರ್ಜಿಯಾ (ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಮೂಲಕ/ಬಾಯಿಯ ಮೂಲಕ), IBD ಇಂಟರ್‌ಮೀಡಿಯೇಟ್ ಪ್ಲಸ್ (ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯವಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ 12-18 ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಮೂಲಕ), ಅಥವಾ ಇನ್-ಓವೊ ಇಮ್ಯೂನ್-ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್ ಲಸಿಕೆಗಳು
Biosecurity: ನಿಯಮಿತ ಬಯೋಸಿಕ್ಯುರಿಟಿ (Biosecurity) ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ಮೂಲಕ ತಡೆಗಟ್ಟುವುದು
Farm Management: ಲಿಟ್ಟರ್ ಜೀರುಂಡೆ ನಿರ್ವಹಣೆ (ಜೀರುಂಡೆಗಳು IBD ಹರಡಬಹುದು)

ಪ್ರಮಾಣಾತ್ಮಕ ಡೇಟಾ (Quantitative Data)

ರೋಗಬಾಧಿತ ಪ್ರಮಾಣ ದರ (Morbidity Rate): ಶೇಕಡಾ 100 ರ ಸಮೀಪ
ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ದರ (Mortality Rate): 10% - 20% (ಕ್ಲಾಸಿಕಲ್), 60% - 70% (vvIBD)
ಗುರಿ ವಯಸ್ಸು (Target Age): 3 ರಿಂದ 6 ವಾರಗಳು

ಸಂಬಂಧಗಳು (Relationships)

ಲಸಿಕೆಗಳು (Vaccines): IBD ಜಾರ್ಜಿಯಾ, IBD ಇಂಟರ್‌ಮೀಡಿಯೇಟ್ ಪ್ಲಸ್, ಇನ್‌ಆಕ್ಟಿವೇಟೆಡ್ ಆಯಿಲ್-ಎಮಲ್ಸಿಫೈಡ್, ಇನ್-ಓವೊ ಇಮ್ಯೂನ್-ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್
ಔಷಧಿಗಳು (Medicines): ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ
ಕೀಟ ನಿಯಂತ್ರಣ (Pest Control): ಲಿಟ್ಟರ್ ಜೀರುಂಡೆ ನಿರ್ವಹಣೆ
ಬಯೋಸಿಕ್ಯುರಿಟಿ (Biosecurity): ಬಯೋಸಿಕ್ಯುರಿಟಿ (Biosecurity) ನಿಯಮಾವಳಿಗಳು
ಪೂರ್ವಪ್ರೇರಕ ಸಂಬಂಧಗಳು (Predisposing Relationships): ಇನ್‌ಕ್ಲೂಷನ್ ಬಾಡಿ ಹೆಪಟೈಟಿಸ್ (IBH), ಉಸಿರಾಟದ ತೊಂದರೆಗಳು (ರೆಸ್ಪಿರೇಟರಿ ಕಾಂಪ್ಲೆಕ್ಸ್), ಗ್ಯಾಂಗ್ರಿನಸ್ ಡರ್ಮಟೈಟಿಸ್

ಸಂಬಂಧಿತ ಲೇಖನಗಳು

diseases