ಗುರುತು (Identity)

ನೆಮಟೋಡ್‌ಗಳಿಂದ (ಜಂತುಹುಳುಗಳು) ಉಂಟಾಗುವ ಜೀರ್ಣಾಂಗ ನಾಳದ ಪರಾವಲಂಬಿ ಸೋಂಕು. A. galli ಸಣ್ಣ ಕರುಳಿನ ಲೋಳೆಪೊರೆಯನ್ನು ಕೊರೆದು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಕರುಳಿನ ತಡೆತವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ (ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಷನ್). H. gallinarum ಸೀಕಾದಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಿದ್ದು, ಹಿಸ್ಟೋಮೊನಾಸ್‌ಗೆ ವಾಹಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಪಿಲ್ಲೇರಿಯಾ ಕ್ರಾಪ್ ಮತ್ತು ಅನ್ನನಾಳದಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಉರಿಯೂತವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಅವಲೋಕನ (Overview)

ಹೆಲ್ಮಿಂಥಿಯಾಸಿಸ್ (Helminthiasis) ಎಂಬುದು ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಸಾಕುವ ಪುಲ್ಲೆಟ್‌ಗಳು, ಬ್ರೀಡರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಫ್ರೀ-ರೇಂಜ್ (ಮುಕ್ತ ಮೇಯಿಸುವಿಕೆ) ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುವ ಪ್ರಮುಖ ಪರಾವಲಂಬಿ ಹುಳುಗಳ ಸೋಂಕಾಗಿದೆ. ಈ ಹುಳುಗಳು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ತೀವ್ರ ಉರಿಯೂತ, ಲೋಳೆಪೊರೆಯ ಸವೆತ ಮತ್ತು ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತವೆ, ಇದು ಬೆಳವಣಿಗೆ ಕುಂಠಿತಗೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕಿಗಳು ಕೃಶವಾಗಲು ಕಾರಣವಾಗುತ್ತದೆ. Heterakis gallinarum ಜೈವಿಕವಾಗಿ ಅತ್ಯಂತ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದರ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು Histomonas meleagridis ("ಬ್ಲ್ಯಾಕ್‌ಹೆಡ್" ರೋಗ) ಗೆ ವಾಹಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಒಣ ಲಿಟ್ಟರ್ ಅನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು, ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಮರಿಯಾಗುವುದನ್ನು (ಎಂಬ್ರಿಯೋನೇಶನ್) ತಡೆಯಲು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಲಿಟ್ಟರ್ ಅನ್ನು ತೆರವುಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಲೇಯರ್ ಶೆಡ್ಡುಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ಮುನ್ನ 8-10 ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಜಂತುನಾಶಕ ನೀಡುವುದು (ಪೈಪರಾಜಿನ್, ಲೆವಮಿಸೋಲ್) ಇದರ ಮುಖ್ಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕ್ರಮಗಳಾಗಿವೆ.

ರಚಿತ ಅಂಶಗಳು (Structured Facts)

ವರ್ಗೀಕರಣ (Classification)

ಪರಾವಲಂಬಿ (Parasitic) > ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಾಣು (Infectious Pathogen)

ರೋಗವ್ಯಾಪ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ (Epidemiology)

• ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರೋಗದ ಹರಡುವಿಕೆ: ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಸಾಕುವ ಮತ್ತು ಫ್ರೀ-ರೇಂಜ್ ಪದ್ಧತಿಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ
• ತೀವ್ರತೆ: ಮಧ್ಯಮ
• ಬಾಧಿತ ಪ್ರಭೇದಗಳು: ಕೋಳಿಗಳು (ನೆಲದ ಮೇಲೆ ಸಾಕುವ ಪುಲ್ಲೆಟ್‌ಗಳು, ಬ್ರೀಡರ್‌ಗಳು, ಫ್ರೀ-ರೇಂಜ್ ಕೋಳಿಗಳು)
• ಬಾಧಿತ ವಯಸ್ಸು: ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಪುಲ್ಲೆಟ್‌ಗಳು, ವಯಸ್ಕ ಲೇಯರ್‌ಗಳು
• ಹರಡುವಿಕೆ: ಲಿಟ್ಟರ್/ಮಣ್ಣಿನಲ್ಲಿರುವ ಸೋಂಕುಕಾರಕ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಅಥವಾ ಮಧ್ಯಂತರ ವಾಹಕಗಳನ್ನು (ಎರೆಹುಳುಗಳು, ದುಂಬಿಗಳು) ಸೇವಿಸುವುದರಿಂದ ಸಮತಲ ಪ್ರಸರಣ (ಹಾರಿಜಾಂಟಲ್)
• ಋತುಮಾನ: ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿಲ್ಲ
• ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ: < 5% (ಸಂಕೀರ್ಣವಲ್ಲದ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ)
• ರೋಗಬಾಧಿತ ಪ್ರಮಾಣ: 30% ರಿಂದ 80%
• ಆರ್ಥಿಕ ಮಹತ್ವ (Economic Importance): ಮಧ್ಯಮ

ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಲಕ್ಷಣಗಳು (Clinical Signs)

• ಆರಂಭಿಕ/ಮಧ್ಯಂತರ: ಪೋಷಕಾಂಶಗಳ ಹೀರಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯ ಕೊರತೆ, ಕುಂಠಿತ ಬೆಳವಣಿಗೆ, ಕಳಪೆ ಫೀಡ್ ಪರಿವರ್ತನೆ, ಬಿಳಿಚಿಕೊಂಡ ತುರಾಯಿ/ಕತ್ತಿನ ಭಾಗ
• ಮುಂದುವರಿದ ಹಂತ: ನಿರಂತರ ಕೃಶವಾಗುವುದು (ತೂಕ ನಷ್ಟ), ತೆಳುವಾದ ನೀರಿನಂತಹ ಹಿಕ್ಕೆ, ಕರುಳಿನ ತಡೆತ (ಇಂಪ್ಯಾಕ್ಷನ್); ಜೀರ್ಣಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸುತ್ತದೆ
• ಶವಪರೀಕ್ಷೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು (ಪೋಸ್ಟ್‌ಮಾರ್ಟಮ್): A. galli: ಸಣ್ಣ ಕರುಳನ್ನು ನಿರ್ಬಂಧಿಸುವ ದೊಡ್ಡ ಹಳದಿ-ಬಿಳಿ ದುಂಡುಹುಳುಗಳು (12 ಸೆಂ.ಮೀ ವರೆಗೆ). H. gallinarum: ಸೀಕಾದಲ್ಲಿ ಸಣ್ಣ ತೆಳುವಾದ ಹುಳುಗಳು. ಕ್ಯಾಪಿಲ್ಲೇರಿಯಾ: ಕ್ಯಾಟರಲ್ ಲೋಳೆಯೊಂದಿಗೆ ದಪ್ಪವಾದ, ಉರಿಯೂತಗೊಂಡ ಕ್ರಾಪ್/ಕರುಳಿನ ಲೋಳೆಪೊರೆ.

ರೋಗನಿರ್ಣಯ (Diagnosis)

• ಫೀಲ್ಡ್ ರೋಗನಿರ್ಣಯ: ಹಿಕ್ಕೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಶವಪರೀಕ್ಷೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಯಸ್ಕ ಹುಳುಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸುವುದು
• ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು: ಫೀಕಲ್ ಫ್ಲೋಟೇಶನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಲ್ಮಿಂತ್ ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಪತ್ತೆಹಚ್ಚುವುದು
• ಡಿಫರೆನ್ಷಿಯಲ್ ರೋಗನಿರ್ಣಯ: ಕಾಕ್ಸಿಡಿಯೋಸಿಸ್ (Coccidiosis), ಕ್ಯಾಂಡಿಡಿಯಾಸಿಸ್ (Candidiasis)

ಚಿಕಿತ್ಸೆ (Treatment)

• ತಕ್ಷಣದ ಕ್ರಮಗಳು: ಶೇಖರವಾದ ಹಳೆಯ ಲಿಟ್ಟರ್ ಅನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು
• ಪೋಷಕ ಆರೈಕೆ: ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿಲ್ಲ
• ಔಷಧಿಗಳು: ಜಂತುನಾಶಕಗಳು (ಆಂಥೆಲ್ಮಿಂಟಿಕ್ಸ್): ಪೈಪರಾಜಿನ್, ಲೆವಮಿಸೋಲ್, ಫೆನ್‌ಬೆಂಡಾಜೋಲ್ (ನೀರು ಅಥವಾ ಫೀಡ್ ಮೂಲಕ ನೀಡುವುದು)
• ವಿತ್‌ಡ್ರಾವಲ್ ಅವಧಿ: ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿಲ್ಲ
• ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ: DAHD ಗುಣಮಟ್ಟದ ಜಂತುನಿವಾರಣಾ ಪದ್ಧತಿಯಂತೆ ನಿರ್ವಹಣೆ

ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ (Prevention)

• ಲಸಿಕೆ: ಯಾವುದೇ ಲಸಿಕೆ ಲಭ್ಯವಿಲ್ಲ
• ಬಯೋಸಿಕ್ಯುರಿಟಿ (Biosecurity): ಸಾಮಾನ್ಯ ಬಯೋಸಿಕ್ಯುರಿಟಿ ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ಗಳ ಪಾಲನೆ
• ಫಾರಂ ನಿರ್ವಹಣೆ: ಒಣ ಲಿಟ್ಟರ್ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಮರಿಯಾಗುವುದನ್ನು ತಡೆಯಲು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ಲಿಟ್ಟರ್ ತೆಗೆಯುವುದು; 8-10 ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುವ ಶೆಡ್ಡುಗಳಿಗೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ಮೊದಲು ಜಂತುನಾಶಕ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸುವುದು.

ಪ್ರಮಾಣಾತ್ಮಕ ಡೇಟಾ (Quantitative Data)

• ರೋಗಬಾಧಿತ ಪ್ರಮಾಣ ದರ (Morbidity Rate): 30% to 80%
• ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ದರ (Mortality Rate): < 5%
• ಹುಳು ನಿವಾರಣಾ ವೇಳಾಪಟ್ಟಿ (Deworming Schedule): 8 ರಿಂದ 10 ವಾರಗಳ ವಯಸ್ಸು

ಸಂಬಂಧಗಳು (Relationships)

• ಲಸಿಕೆಗಳು (Vaccines): ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ
• ಔಷಧಿಗಳು (Medicines): ಪೈಪರಾಜಿನ್, ಲೆವಮಿಸೋಲ್, ಫೆನ್‌ಬೆಂಡಾಜೋಲ್
• ಬಯೋಸಿಕ್ಯುರಿಟಿ (Biosecurity): ಲಿಟ್ಟರ್ ನಿರ್ವಹಣೆ
• ವಾಹಕ ಸಂಬಂಧಗಳು (Vector Relationships): H. gallinarum ಮೊಟ್ಟೆಗಳು Histomonas meleagridis (ಪ್ರೋಟೋಜೋವನ್) ಗೆ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ವಾಹಕವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ