ಗುರುತು (Identity)

ಡಕ್ ಅಡೆನೊವೈರಸ್ 1 (Duck Adenovirus 1) ನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುವ ಕೋಳಿಗಳ ವೈರಲ್ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗ. ಇದು ಗರ್ಭಾಶಯದ ಪೌಚ್ ಶೆಲ್ ಗ್ರಂಥಿಯಲ್ಲಿ (ಶೆಲ್ ಗ್ಲ್ಯಾಂಡ್) ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮಾಡಿ, ಮೊಟ್ಟೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್ ಕುಸಿತವನ್ನುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಹಾಗೂ ಚಿಪ್ಪಿಲ್ಲದ, ಮೃದುವಾದ ಚಿಪ್ಪಿನ, ಬಣ್ಣಗೆಟ್ಟ ಅಥವಾ ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಪೇಪರ್‌ನಂತಹ ಒರಟು ಮೊಟ್ಟೆಗಳನ್ನು ಇಡುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.

ಅವಲೋಕನ (Overview)

ಎಗ್ ಡ್ರಾಪ್ ಸಿಂಡ್ರೋಮ್-76 (EDS-76) ಎಂಬುದು ಡಕ್ ಅಡೆನೊವೈರಸ್ 1 ನಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುವ ಕೋಳಿಗಳ ಗಂಭೀರ ಆದ್ಯತೆಯ ವೈರಲ್ ರೋಗಾಣುವಾಗಿದ್ದು, ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳು (ನೀರುಕೋಳಿಗಳು) ಇದರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಆಶ್ರಯದಾತಗಳಾಗಿವೆ. ಇದು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು (ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಗರ್ಭಾಶಯದ ಲೋಳೆಪೊರೆಯ ಎಪಿಥೀಲಿಯಂ) ಗುರಿಯಾಗಿಸಿಕೊಂಡು, ಕ್ಯಾಲ್ಸಿಯಂ ಶೇಖರಿಸುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬಣ್ಣಗೆಟ್ಟ, ಮೃದುವಾದ ಚಿಪ್ಪಿನ, ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಚಿಪ್ಪಿಲ್ಲದ ಅಥವಾ ಒರಟಾದ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗಿ ಭಾರಿ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಸೋಂಕು ಬ್ರೀಡರ್‌ಗಳಿಂದ ಲಂಬವಾಗಿ (ವರ್ಟಿಕಲ್), ಕಲುಷಿತ ಮೊಟ್ಟೆಯ ಟ್ರೇಗಳ ಮೂಲಕ ಸಮತಲವಾಗಿ (ಹಾರಿಜಾಂಟಲ್) ಮತ್ತು ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತದೆ. ಕೋಳಿಗಳನ್ನು ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವುದು, ಮೊಟ್ಟೆಯ ಟ್ರೇಗಳನ್ನು ಸೋಂಕುರಹಿತಗೊಳಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುವ ಹಂತ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನ ಇನ್‌ಆ್ಯಕ್ಟಿವೇಟೆಡ್ ಆಯಿಲ್-ಎಮಲ್ಷನ್ ಲಸಿಕೆಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದು ಇದರ ಮುಖ್ಯ ತಡೆಗಟ್ಟುವ ಕ್ರಮಗಳಾಗಿವೆ.

ರಚಿತ ಅಂಶಗಳು (Structured Facts)

ವರ್ಗೀಕರಣ (Classification)

ವೈರಲ್ (Viral) > ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕ ರೋಗಾಣು (Infectious Pathogen)

ರೋಗವ್ಯಾಪ್ತಿ ಶಾಸ್ತ್ರ (Epidemiology)

• ಭಾರತದಲ್ಲಿ ರೋಗದ ಹರಡುವಿಕೆ: ಟೇಬಲ್ ಎಗ್ ಮತ್ತು ಬ್ರೀಡರ್ ವಲಯಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವಾಣಿಜ್ಯ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆ
• ತೀವ್ರತೆ: ಹೆಚ್ಚು
• ಬಾಧಿತ ಪ್ರಭೇದಗಳು: ಕೋಳಿಗಳು (ಲೇಯರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಬ್ರೀಡರ್‌ಗಳು); ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ ತಗಲುವ ಸೋಂಕು
• ಬಾಧಿತ ವಯಸ್ಸು: ಗರಿಷ್ಠ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಲೇಯರ್ ಕೋಳಿಗಳು (25 ರಿಂದ 35 ವಾರಗಳ ವಯಸ್ಸು)
• ಹರಡುವಿಕೆ: ಲಂಬ ಪ್ರಸರಣ / ವರ್ಟಿಕಲ್ (ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಓವೇರಿಯನ್), ಸಮತಲ ಪ್ರಸರಣ / ಹಾರಿಜಾಂಟಲ್ (ಕಲುಷಿತ ಮೊಟ್ಟೆಯ ಟ್ರೇಗಳು/ನೀರು), ಲ್ಯಾಟರಲ್ (ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳ ಮೂಲದಿಂದ)
• ಋತುಮಾನ: ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿಲ್ಲ
• ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ: ಅತ್ಯಲ್ಪ (< 1%)
• ರೋಗಬಾಧಿತ ಪ್ರಮಾಣ: ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ (ಲೈಂಗಿಕ ಪಕ್ವತೆಯ ಹಂತದವರೆಗೆ ಸಮತಲ ಹರಡುವಿಕೆ ನಿಧಾನವಾಗಿರುತ್ತದೆ/ಗುಪ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ)
• ಆರ್ಥಿಕ ಮಹತ್ವ (Economic Importance): ಹೆಚ್ಚು (ಗುಣಮಟ್ಟ ಕಳೆದುಕೊಂಡ, ಮಾರಾಟ ಮಾಡಲಾಗದ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು)

ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಲಕ್ಷಣಗಳು (Clinical Signs)

• ಆರಂಭಿಕ/ಮಧ್ಯಂತರ: ಕ್ಲಿನಿಕಲ್ ಆಗಿ ಆರೋಗ್ಯವಾಗಿರುವ ಲೇಯರ್ ಹಿಂಡಿನಲ್ಲಿ ಮೊಟ್ಟೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್ ಕುಸಿತ (4-10 ವಾರಗಳವರೆಗೆ 10% ರಿಂದ 40% ಕುಸಿತ)
• ಮುಂದುವರಿದ ಹಂತ: ತೆಳುವಾದ ಚಿಪ್ಪಿನ, ಮೃದುವಾದ ಚಿಪ್ಪಿನ, ಚಿಪ್ಪಿಲ್ಲದ, ಒರಟಾದ/ಸುಣ್ಣದಂತಹ/ಸ್ಯಾಂಡ್‌ಪೇಪರ್‌ನಂತಹ ಮೊಟ್ಟೆಗಳು. ಬಣ್ಣದ ಮೊಟ್ಟೆಗಳಲ್ಲಿ ಪಿಗ್ಮೆಂಟ್ (ಬಣ್ಣ) ನಷ್ಟ. ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು (ಪೌಚ್ ಶೆಲ್ ಗ್ರಂಥಿ) ಗುರಿಯಾಗಿಸುತ್ತದೆ.
• ಶವಪರೀಕ್ಷೆಯ ಸಂಶೋಧನೆಗಳು (ಪೋಸ್ಟ್‌ಮಾರ್ಟಮ್): ಗರ್ಭಾಶಯದಲ್ಲಿ ಸೌಮ್ಯ ಎಡಿಮಾ (ಊತ), ಲೋಳೆಪೊರೆಯ ಬಿಳಿಚಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆ ಮತ್ತು ಶೆಲ್ ಗ್ರಂಥಿಯ ಎಪಿಥೀಲಿಯಂನಲ್ಲಿ ಫೋಕಲ್ ಸೆಲ್ಯುಲಾರ್ ಒಳನುಸುಳುವಿಕೆ. ಅಂಡಾಶಯದ ಫಾಲಿಕಲ್‌ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿರುತ್ತವೆ.

ರೋಗನಿರ್ಣಯ (Diagnosis)

• ಫೀಲ್ಡ್ ರೋಗನಿರ್ಣಯ: ಆರೋಗ್ಯಕರವಾಗಿ ಕಾಣುವ ಹಿಂಡಿನಲ್ಲಿ ವಿಶಿಷ್ಟ ಮೊಟ್ಟೆಯ ಚಿಪ್ಪಿನ ದೋಷಗಳೊಂದಿಗೆ ಮೊಟ್ಟೆ ಉತ್ಪಾದನೆಯಲ್ಲಿ ಹಠಾತ್ ಕುಸಿತ
• ಪ್ರಯೋಗಾಲಯ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು: ಏವಿಯನ್ ಎರಿಥ್ರೋಸೈಟ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಹೆಮಾಗ್ಲುಟಿನೇಷನ್ (HA) ಮತ್ತು ಹೆಮಾಗ್ಲುಟಿನೇಷನ್ ಇನ್ಹಿಬಿಷನ್ (HI) ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು, PCR (ಹೆಕ್ಸಾನ್ ಜೀನ್), ವೈರಸ್ ತಟಸ್ಥೀಕರಣ ಪರೀಕ್ಷೆಗಳು (ವೈರಸ್ ನ್ಯೂಟ್ರಲೈಸೇಶನ್)
• ಡಿಫರೆನ್ಷಿಯಲ್ ರೋಗನಿರ್ಣಯ: ಇನ್‌ಫೆಕ್ಷಿಯಸ್ ಬ್ರಾಂಕೈಟಿಸ್ (IB), ರಾಣಿಕೇತ್ ರೋಗ (Newcastle Disease), ಮೈಕೋಪ್ಲಾಸ್ಮೋಸಿಸ್ (Mycoplasmosis)

ಚಿಕಿತ್ಸೆ (Treatment)

• ತಕ್ಷಣದ ಕ್ರಮಗಳು: ಮರುಬಳಕೆಯ ಮೊಟ್ಟೆಯ ಟ್ರೇಗಳ ಸೋಂಕುಗಳೆತ, ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವುದು
• ಪೋಷಕ ಆರೈಕೆ: ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿಲ್ಲ
• ಔಷಧಿಗಳು: ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ
• ವಿತ್‌ಡ್ರಾವಲ್ ಅವಧಿ: ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿಲ್ಲ
• ಪಶುವೈದ್ಯಕೀಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪ: ಮೂಲಗಳಲ್ಲಿ ನಿರ್ದಿಷ್ಟಪಡಿಸಿಲ್ಲ

ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ (Prevention)

• ಲಸಿಕೆ: EDS-76 ಇನ್‌ಆ್ಯಕ್ಟಿವೇಟೆಡ್ / ND+IB+EDS ಕಿಲ್ಡ್ ಲಸಿಕೆ (ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡುವ ಮುನ್ನ, 14 ರಿಂದ 16 ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ಇಂಟ್ರಾಮಸ್ಕುಲರ್/ಸಬ್‌ಕ್ಯುಟೇನಿಯಸ್ ಇಂಜೆಕ್ಷನ್)
• ಬಯೋಸಿಕ್ಯುರಿಟಿ (Biosecurity): ಕೋಳಿ ಫಾರಂಗಳನ್ನು ಸಾಕು ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವುದು, ಮೊಟ್ಟೆಯ ಟ್ರೇಗಳ ರಾಸಾಯನಿಕ ಸೋಂಕುಗಳೆತ
• ಫಾರಂ ನಿರ್ವಹಣೆ: ಹ್ಯಾಚರಿಯಲ್ಲಿ ಲಂಬ ಪ್ರಸರಣದ (ವರ್ಟಿಕಲ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಮಿಷನ್) ಮೇಲ್ವಿಚಾರಣೆ

ಪ್ರಮಾಣಾತ್ಮಕ ಡೇಟಾ (Quantitative Data)

• ರೋಗಬಾಧಿತ ಪ್ರಮಾಣ ದರ (Morbidity Rate): ವ್ಯತ್ಯಾಸಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ
• ಮರಣ ಪ್ರಮಾಣ ದರ (Mortality Rate): < 1%
• ಮೊಟ್ಟೆ ಉತ್ಪಾದನೆ ಇಳಿಕೆ (Egg Production Drop): 10% to 40%
• ಇಳಿಕೆಯ ಅವಧಿ (Duration of Drop): 4 to 10 weeks
• ಗುರಿ ವಯಸ್ಸು (Target Age): 25 to 35 weeks

ಸಂಬಂಧಗಳು (Relationships)

• ಲಸಿಕೆಗಳು (Vaccines): EDS-76 Inactivated, ND+IB+EDS Killed
• ಔಷಧಿಗಳು (Medicines): ಯಾವುದೂ ಇಲ್ಲ
• ಬಯೋಸಿಕ್ಯುರಿಟಿ (Biosecurity): ಮೊಟ್ಟೆಯ ಟ್ರೇ ಸೋಂಕುಗಳೆತ, ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳ ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ
• ವಾಹಕ (Vector): ಸಾಕು ಮತ್ತು ಕಾಡು ಜಲಪಕ್ಷಿಗಳು